Điển hình như ngày 17/3/2023 tại khu vực giáp ranh giữa huyện Tân Uyên và huyện Tam Đường xảy ra vụ việc gây rối trật tự công cộng. Tổ công tác Công an huyện Tân Uyên đã chặn giữ 29 đối tượng (gồm 14 nam và 15 nữ) độ tuổi từ 14 - 17 (hộ khẩu thường trú tại huyện Than Uyên và Tân Uyên), tạm giữ 12 xe môtô, 20 điện thoại di động, 1 cây dao phóng lợn, 1 gậy rút ba khúc. Quá trình khai thác, các đối tượng khai nhận do mâu thuẫn trên mạng xã hội Facebook, 2 nhóm hẹn nhau về khu vực giáp ranh với huyện Tam Đường để giải quyết mâu thuẫn. Rất may, lực lượng công an, các đơn vị đã kịp thời phát hiện, ngăn chặn, không để xảy ra hậu quả đáng tiếc.
Tính từ ngày 10/7 - 13/8/2023, lực lượng công an trong tỉnh lập biên bản hơn 80 trường hợp thanh, thiếu niên (trong đó hơn 30 trường hợp cư trú trên địa bàn thành phố, còn lại ở các địa bàn khác) vi phạm khi tham gia giao thông bằng xe môtô. Theo đó, ra quyết định tạm giữ 70 phương tiện xe máy, 5 giấy tờ khác. Trong các đối tượng vi phạm có cả học sinh THCS vi phạm các lỗi: không đội mũ bảo hiểm, không có giấy phép lái xe, chở quá số người quy định, độ pô, bốc đầu xe, phóng xe tốc độ cao lao qua chốt, không chấp hành hiệu lệnh của cảnh sát giao thông.

Phòng, chống bạo lực học đường được Trường THCS Quyết Thắng (thành phố Lai Châu) chú trọng triển khai với nhiều hình thức.

Thời gian gần đây, tình trạng người chưa thành niên phạm tội có chiều hướng gia tăng. Trong số các nguyên nhân thì sự bùng nổ của công nghệ thông tin, học sinh có cơ hội tham gia và tiếp xúc mặt trái của mạng xã hội. Nguồn thông tin xấu độc có tác động tới lối hành xử của thanh, thiếu niên: sử dụng ngôn ngữ, thuật ngữ của mạng xã hội với những từ “nóng”… làm thay đổi giá trị quan điểm niềm tin, khiến lý tưởng, ước mơ của một số em bị lệch lạc.
Biểu hiện manh nha của không hợp chuẩn có thể ở những hành động nhỏ như: Nói tục chửi bậy, không thực hiện nội quy của nhà trường, bắt nạt các bạn, hút thuốc, nhuộm tóc màu, ăn mặc dị hợm. Từ đó, hình thành lên những hành vi nguy hiểm hơn như: mất kỹ năng ứng xử, sống không định hướng, không mục đích, không tự tin, tự làm tổn hại bản thân mình. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng học tập sa sút, thiếu kỹ năng sử dụng tiếng Việt, đạo đức bị xuống cấp làm lu mờ tài năng, sự nỗ lực cống hiến cho xã hội của các em.
Việc lệch chuẩn đạo đức trong giới trẻ đang trở thành nỗi lo của phụ huynh, mối nguy của xã hội, nhất là khi các em bị ảnh hưởng thế giới ảo. Chị Nông Thị Hoài (phường Quyết Tiến, thành phố Lai Châu) cho biết: Vợ chồng luôn cố gắng tạo điều kiện cho các con học hành, khi con gái lớn học lớp 7 đòi mua điện thoại thông minh hay các thiết bị học tập khác, tôi đều đáp ứng. Qua các tin nhắn, thấy con tham gia vào hội nhóm trên mạng và có những hành động a dua, bắt chước lẫn nhau, sử dụng những từ ngữ khiến tôi giật mình. Tôi cũng đã phân tích, nhắc nhở nhưng sau đó lại thấy con đăng những dòng trạng thái bất mãn, oán trách bố mẹ trên mạng xã hội, tôi thật sự rất lo lắng.
Trước tình trạng lệch chuẩn của thanh thiếu niên hiện nay, Sở Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo các đơn vị trường học phối hợp với Tỉnh đoàn, Hội Cựu Chiến binh tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tổ chức hoạt động ngoại khóa nhằm giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc cho thế hệ trẻ. Từ đó, khơi dậy lòng tự hào, tự tôn dân tộc, giáo dục học sinh thấy được vai trò của mình trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, xác định rõ trách nhiệm trong học tập, rèn luyện. Các nhà trường cũng đang hướng tới xây dựng mô hình “Trường học hạnh phúc”; thầy, cô thể hiện tình yêu thương với học sinh. Đẩy mạnh sự phối hợp giữa nhà trường với gia đình trong công tác giáo dục, trang bị kiến thức, kỹ năng hình thành cho học sinh năng lực tự chủ, năng lực thích ứng với cuộc sống trước tác động của sự bùng nổ công nghệ thông tin.
Trước hành vi lệch chuẩn của một bộ phận thanh, thiếu niên hiện nay, thiết nghĩa rất cần sự thống nhất, tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và toàn xã hội. Trong đó, phụ huynh quan tâm hơn nhiều hơn tới tâm lý lứa tuổi con em. Các em học sinh cần trau dồi kiến thức, nâng cao năng lực kỹ năng sống…