Từ năm học này, nhiều lần chị Trần Bảo Thanh ở phường Tân Phong (thành phố Lai Châu) thấy con trai (học lớp 3, Trường Tiểu học số 1) khoe được học tin học. Giờ đây con chị đã hiểu những kiến thức sơ đẳng về máy tính, các phím và biểu tượng đơn giản trên màn hình. Chị Thanh vui vẻ cho biết: Xã hội ngày càng phát triển, con trẻ càng có nhiều điều kiện học tập hơn. Ngoài được học ngoại ngữ từ nhỏ, giờ mới học tiểu học các cháu đã được làm quen với máy tính. Thời của chúng tôi, phải đi học chuyên nghiệp mới được biết đến môn học này đấy!

Từ ngày hiểu biết thêm về máy tính, con trai chị Thanh tự tin hơn khi sử dụng máy để soạn thảo các văn bản ngắn hoặc tham gia các kỳ thi trên internet như: IOE (olympic tiếng Anh), violympic toán, trạng nguyên toàn tài... không cần phải bố mẹ kèm bên cạnh mỗi khi cần sử dụng các tính năng của máy tính như trước.

Học sinh lớp 6A5 (Trường THCS Đoàn Kết, thành phố Lai Châu) tự thiết kế, trình chiếu powerpoint, thuyết trình về chủ đề quyền trẻ em trong giờ Giáo dục công dân

Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, trung tuần tháng 1 vừa qua, chúng tôi có dịp đến thăm Trường Tiểu học số 1 (thành phố Lai Châu) đúng thời điểm nhà trường tổ chức cho học sinh thi giải toán trên mạng cấp trường. Quan sát trong phòng tin học, chúng tôi thấy cơ sở vật chất được đầu tư khang trang, máy tính được bố trí khoa học, gọn gàng; không gian phòng học sáng, thoáng; các em học sinh dù còn nhỏ tuổi nhưng thành thạo các thao tác cơ bản trên máy tính để độc lập tham gia kỳ thi.

Trao đổi với Ban Giám hiệu nhà trường, chúng tôi được biết: Năm học 2019 – 2020, Trường Tiểu học số 1 được đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng, xây dựng thêm các phòng chức năng, trong đó có phòng tin học. Nhờ đó, năm học 2020 - 2021 trường có điều kiện tổ chức cho học sinh các khối lớp học tin học. Không chỉ học sinh lớp 3, 4, 5 mà ngay cả học sinh lớp 2, lứa tuổi vừa được biết đọc, biết viết thông thạo, cũng được tạo điều kiện cho làm quen với máy tính.

Lên các bậc học cao hơn như THCS, THPT, học sinh trên địa bàn tỉnh còn được tiếp cận với các ứng dụng của tin học thường xuyên hơn. Hôm nay, lớp 6A5 có tiết giáo dục công dân với chủ đề Công ước quốc tế về quyền trẻ em. Với phương pháp lấy học sinh làm trung tâm nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo của các em, cô giáo bộ môn chia lớp thành các nhóm lên trao đổi, thuyết trình về chủ đề này. Những hình ảnh minh họa về trẻ em, nội dung cơ bản của quyền trẻ em được đại diện các nhóm tự tin thuyết trình một cách ấn tượng bằng trình chiếu powerpoint, thu hút sự chú ý của các bạn trong lớp, giúp giờ học thêm hấp dẫn, lý thú. Tranh thủ thời gian ra chơi, chúng tôi trò chuyện với các em. Bạn nào cũng hồ hởi, thi nhau chia sẻ: Năm học trước (lớp 5) chúng em chưa được học tin học, năm nay lần đầu tiên được học nên rất tò mò khám phá, nhiều khi hết giờ học rồi mà các bạn vẫn nán lại. Có lúc thiếu máy, phải dùng chung nhưng bạn nào cũng đam mê tìm tòi.

Em Nguyễn Ngọc Ánh cho biết thêm: Trước đây thấy các cô giáo sử dụng máy chiếu trong các giờ dạy, chúng em ngạc nhiên lắm, không biết các cô làm thế nào để được như thế. Còn bây giờ nhờ được thường xuyên học tin học và tự mày mò tìm hiểu thêm, chúng em đã biết cách thiết kế Slide, trình chiếu powerpoint.

Trong thời kỳ đất nước ngày càng hội nhập quốc tế, công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ như vũ bão hiện nay, nếu học sinh phổ thông - những chủ nhân tương lai của đất nước không làm chủ được công nghệ thì sẽ bị tụt hậu, không bắt kịp xu thế phát triển. Vì vậy, môn tin học có ý nghĩa quan trọng, trang bị kỹ năng, kiến thức cần thiết để các em tự tin hơn trong học tập và sau này ứng dụng hiệu quả vào công việc, cuộc sống.

Theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, môn tin học ở bậc tiểu học và THCS là giai đoạn giáo dục cơ bản, giúp học sinh hình thành, phát triển khả năng sử dụng công cụ kĩ thuật số, làm quen và sử dụng Internet; bước đầu hình thành và phát triển tư duy giải quyết vấn đề với sự hỗ trợ của máy tính và hệ thống máy tính; hiểu và tuân theo các nguyên tắc cơ bản trong trao đổi, chia sẻ thông tin. Cụ thể, ở bậc tiểu học, học sinh chủ yếu học sử dụng các phần mềm đơn giản hỗ trợ học tập và sử dụng thiết bị tin học tuân theo các nguyên tắc giữ gìn sức khoẻ, bước đầu được hình thành tư duy giải quyết vấn đề có sự hỗ trợ của máy tính. Từ đó, học sinh bước đầu quen với công nghệ kĩ thuật số thông qua việc sử dụng máy tính để vui chơi, học tập, xem và tìm kiếm thông tin trên internet; rèn luyện cho học sinh một số kĩ năng cơ bản trong sử dụng máy tính. Lên bậc THCS, học sinh sẽ được học cách sử dụng, khai thác các phần mềm thông dụng để tạo ra sản phẩm số phục vụ học tập, cuộc sống; học cách lưu trữ, tra cứu, tìm kiếm dữ liệu số, lựa chọn thông tin... Đối với bậc THPT, môn học này cung cấp cho học sinh tri thức mang tính định hướng nghề nghiệp thuộc lĩnh vực tin học hoặc ứng dụng tin học...

Đặc biệt, không giống như các môn học mang tính hàn lâm khác, học tin học, ngoài kiến thức lý thuyết, các em được thực hành ngay trên máy tính. Ngoài ra, kiến thức này được vận dụng ở nhiều môn học, hoặc các hoạt động phổ biến trong xã hội hiện đại và ngay tại gia đình.

Tuy nhiên, cùng với những siêu lợi ích, nếu không định hướng và kiểm soát tốt, học sinh sẽ dễ bị sa vào mặt trái của mạng internet. Do đó, cần sự quan tâm phối hợp của gia đình, nhà trường và xã hội để các em ứng xử phù hợp trong môi trường số, phân biệt được thông tin tốt - xấu, nên xem - không nên xem để ứng dụng tin học hiệu quả vào học tập, đời sống.