Những ngày cuối năm, trong khi nhà nhà đang sum vầy bên nhau thì trên các tuyến đường, dưới ánh đèn vàng, các lao công vẫn âm thầm, mải miết quét dọn. Tiếng chổi xoèn xoẹt, kéo dài từng nhịp tạo nên âm thanh đều đều giữa màn đêm. Dừng chân tại tuyến đường Chu Văn An (phường Đoàn Kết), chúng tôi ấn tượng bởi người phụ nữ có dáng người nhỏ bé nhưng động tác nhanh thoăn thoát, hết quét lại gom rồi gồng mình đẩy chiếc xe chở rác cồng kềnh. Miệt mài và lặng lẽ, dưới bàn tay của chị, con đường dần trở nên sạch đẹp. Qua trò chuyện, chúng tôi được biết chị là Phạm Thị Ngát – công nhân Đội môi trường thuộc Công ty TNHH một thành viên số 10 Lai Châu, có thâm niên 12 năm gắn bó với nghề lao công.

Chị Ngát chia sẻ: “Một ngày tôi làm hai ca, ca tối bắt đầu từ 18 - 23 giờ đêm, ca sáng từ 4 – 6 giờ sáng. Công việc này đòi hỏi đi làm đúng giờ và lúc nào quét hết rác chúng tôi mới nghỉ. Hiện tôi đang phụ trách các tuyến đường: Chu Văn An, Hồ Tùng Mậu, Ngô Quyền (phường Đoàn Kết). Đây là các tuyến đường chính, nhiều ngõ, xe qua lại nên lượng rác lớn, nhất là vào dịp lễ, tết, ngày rằm. Công việc vất vả, đồng lương thấp nếu không yêu nghề thì khó trụ nổi”.

12 năm gắn bó với nghề, chị Ngát đã quen với những khó khăn, nhất là ngày mưa gió, tết vẫn một mình thu gom rác hay có lúc vừa quét xong lại có người mang rác ra đổ. Người có ý thức thì chạy theo gọi với để chị chờ rồi tự bỏ rác vào thùng không thì “vô tư” đổ ngay bên vỉa hè khiến chị mất thời gian quay lại dọn. Vẫn biết nghề lao công chấp nhận phải tiếp xúc với rác thải, khó tránh khỏi việc mắc các bệnh nghề nghiệp như: viêm đường hô hấp, xương khớp, da liễu... Nhiều lúc đi làm thấy nhà nhà quây quần bên mâm cơm, chị thực sự tủi thân, nhưng điều đó rất khó với chị cũng như lao công khác. Để kịp giờ đi làm, các chị đã quen với bữa cơm một mình, khi xong việc trở về nhà các con ăn xong, học bài hoặc đi ngủ. Gắn bó với nghề, tuy vất vả nhưng với các chị công việc đó rất đáng trân trọng, tự hào vì góp một phần sức lao động mang lại không gian "sạch" đúng nghĩa cho phố phường.

Công nhân môi trường (Công ty TNHH một thành viên số 10 Lai Châu) lặng thầm làm sạch môi trường cho mỗi tuyến đường, ngõ phố.

Chia tay chị Ngát, chúng tôi đến khu vực chợ trung tâm Đoàn Kết, lúc này đồng hồ đã điểm 22 giờ đêm. Các chị lao công vẫn cặm cụi với chiếc chổi, lặng lẽ kéo xe dọn rác. Sau nhiều giờ làm việc, 4 chiếc xe đã chất đầy rác, trong lúc chờ đợi phương tiện đến thu gom các chị mới được nghỉ ngơi, ăn vội mấy gói bánh và trò chuyện vui vẻ về những dự định khi tết Nguyên đán Tân Sửu đang cận kề.

Tâm sự với chúng tôi, chị Vũ Thị Kim Thêu – Tổ vệ sinh môi trường số 2 (Công ty TNHH một thành viên số 10 Lai Châu) ngậm ngùi nói: “Nghề lao công gắn bó với tôi 4 năm rồi nhưng chưa năm nào được đón giao thừa với gia đình. Bởi dịp tết, lượng rác tăng gấp 4 lần so với ngày thường, nhất là tuyến đường ở khu chợ Đoàn Kết. Có năm đã thu gom xong rất sớm nhưng xe vận chuyển rác chưa đến lại phải chờ, làm xong đồng hồ đã điểm 24 giờ đêm, chị em bảo nhau lấy bánh kẹo đón giao thừa ngoài đường. Giờ thì thành quen, nhớ lại năm 2017, tôi mới bắt đầu đi làm cũng là năm đầu tiên đón tết ngoài đường, lúc đó các tuyến đường dọc khu chợ, quốc lộ 4D rất nhiều rác, dù cố gắng nhưng giao thừa vẫn chưa xong việc. Lúc đó rất buồn nhưng chồng con động viên, thông cảm chia sẻ nên tôi yên tâm làm tốt công việc”.

Còn với anh Nguyễn Văn Luận - Tổ xe (Công ty TNHH một thành viên số 10 Lai Châu) đã có 10 năm trong nghề nhưng việc đón giao thừa bên gia đình với anh cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay. Với đặc thù công việc, thường ngày bắt đầu từ 16 giờ 30 phút chiều anh phải đến ga ra Công ty để kiểm tra bảo dưỡng xe rồi mới đi làm. Trung bình hàng ngày xe chạy 2 chuyến, mỗi chuyến mất gần 1 tiếng nhưng từ ngày 23/12 âm lịch trở đi lượng rác tăng phải chở 4 chuyến/ngày, có hôm tới 2-3 giờ sáng mới xong. Không giống như nghề khác, ngày lễ, tết được nghỉ ngơi, vui chơi bên gia đình thì nghề lao công càng thêm vất vả, đa số phải làm thêm giờ nhưng không ai phàn nàn, chỉ động viên nhau hoàn thành công việc.

Được biết, Đội môi trường thuộc Công ty TNHH một thành viên số 10 Lai Châu có 3 tổ với 31 công nhân phụ trách thu gom rác thải ở các địa điểm: phường Quyết Tiến, Quyết Thắng, Đoàn Kết, xã Sùng Phài, trung tâm chợ, dọc đường 58m. Trung bình một năm Công ty thu gom 6.524,05 tấn rác; duy trì vệ sinh ngõ xóm 3.262,37km. Công việc vất vả quanh năm nhưng mức lương trung bình chỉ từ 4,5 – 5 triệu đồng/người/tháng. Trong khi đó, đa số công nhân hoàn cảnh kinh tế rất khó khăn, xong việc chính thường tranh thủ làm thêm các nghề khác như: rửa bát cho nhà hàng, cửa hàng ăn uống, thợ xây, giúp việc gia đình kiếm thêm thu nhập. Điển hình như gia đình chị Hoàng Thị Phương thuộc Tổ vệ sinh môi trường số 3, gia đình rất khó khăn, chồng đau ốm thường xuyên phải về bệnh viện tại Hà Nội điều trị. Gánh nặng kinh tế đè lên vai, chị vừa nuôi hai con nhỏ ăn học vừa lo tiền viện phí cho chồng mà lương chỉ 4,5 triệu đồng/tháng. Mong muốn của chị bước sang năm mới có thêm thu nhập để ổn định cuộc sống và các hộ dân nâng cao ý thức bỏ rác đúng nơi quy định.

Chia tay khi trời về khuya, chúng tôi thầm cảm ơn những người thầm lặng làm đẹp phố phường và chúc các anh chị thật nhiều sức khỏe, vững niềm tin với nghề đã chọn.