Anh Lò Văn Hiềng – Cán bộ Văn hóa xã Bản Hon cho chúng tôi biết: Người Lự có một kho tàng dân ca phong phú. Các làn điệu dân ca như một động lực, sức mạnh tinh thần thúc đẩy sự nỗ lực hăng say trong lao động sản xuất, trong vui chơi giải trí của bà con. Mỗi khi trong cộng đồng tổ chức lễ, tết, việc cưới hỏi, mừng nhà mới là các bản lại vang lên những lời ca, tiếng hát vui nhộn làm cho cuộc sống thêm sinh động.

 Tiết mục hát dân ca của dân tộc Lự tại Hội thi Hát ru và hát dân ca tỉnh Lai Châu lần thứ nhất.

Cũng như nhiều dân tộc khác thì dân ca của người Lự được chia thành nhiều thể loại ứng với từng hoàn cảnh cụ thể trong đời sống của họ như hát trong đám cưới, hát trong đám mừng nhà mới, hát ru con, nam nữ thanh niên hát đối đáp trong các ngày hội hè hay những đêm trăng thơ mộng... Khi hát dân ca, bà con sử dụng nhiều loại nhạc cụ phụ hoạ cho các bài hát, nhưng nhạc cụ yêu thích nhất và cũng là loại nhạc cụ có thể làm cho bài hát thêm mềm mại, đậm chất trữ tình làm xao xuyến lòng người nhất là sáo trúc..

Các bài hát trong các ngày lễ, tết thường là những bài hát có nội dung vui, nhộn, có thể cả người già, người trẻ cùng tham gia. Vào dịp đầu xuân, lên nhà mới, các gia đình khi đến chúc họ đều chúc gia chủ bằng một bài hát mang nội dung cầu chúc cho gia đình một năm mới luôn gặp nhiều may mắn, chúc cho tân gia sức khỏe dồi dào, làm ăn thịnh vượng, thóc lúa đầy nhà… Còn trong đám cưới bà con sử dụng rất nhiều bài hát như : hát giao duyên, hát chúc rượu, hát chúc mừng, hát chúc sinh con đàn cháu đống …

Trong các lễ hội, bà con thường hát tập thể, hát giao duyên... Để mở đầu mỗi bài hát dao duyên người con trai hoặc con gái cũng đưa ra những lời hát ngụ ý hỏi thăm người đó là ai, và từ đâu đến, gia cảnh thế nào. Người con trai hỏi thì người con gái hát trả lời, hoặc ngược lại. Còn nếu đã quen nhau thì hát hỏi đến công việc, nhà cửa, dần dần thổ lộ tình cảm tâm tư của mình cho đối phương biết. Đặc biệt, với các chàng trai, cô gái chưa có gia đình thì cũng là khoảng thời gian tự do gặp gỡ bạn bè, trao nhau những câu hát giao duyên mượt mà, tình tứ: Em ơi mời em uống rượu với anh; Rượu anh đắng lắm em không uống đâu; Rượu đắng tại men, rượu chua tại người; Không phải tại người mà tại men…

Hát ru do các bà, các mẹ hát khi ở nhà hay khi mang con đi nương, hát theo thể loại tự do, không bị gò bó bởi quy định của câu từ hay luật lệ nào. Khi ru con người thì hát thế này người hát thế kia dựa trên hoàn cảnh cụ thể. Hiện nay trong thôn chị em vẫn hát ru con, tuy có nhiều biến đổi nhưng hát ru vẫn là thể loại không thể thiếu trong đời sống của người dân tộc Lự, các thế hệ người dân tộc Lự vẫn lưu truyền những điệu hát như: “Mẹ đi ruộng, đi nương; Con ở nhà ngủ ngoan, Mẹ đi làm ra ngô, lúa; Làm coóng cơm con ăn; Mẹ đi rừng tìm quả cho con; Tìm quả chín quả ngon; Con ngủ ngoan, lớn khoẻ….

Cũng theo anh Hiềng thì hiện nay đa số thanh niên nam nữ người Lự đều vẫn biết, vẫn thuộc một làn điệu dân ca hay một câu hát giao duyên của dân tộc mình, vì vậy mà kho tàng dân ca của người Lự vẫn rất phong phú. Đây là nét văn hóa độc đáo, cần được gìn giữ và phát huy.