>> Xây dựng biên giới hòa bình, hợp tác, phát triển - Kỳ I: Đẩy mạnh tuyên truyền các văn kiện biên giới

Thực hiện Quyết định số 496/QĐ-TTg ngày 20/4/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt tổng thể kế hoạch đầu tư xây dựng công trình phòng, chống xói lở, bảo vệ bờ và cồn bãi trên sông, suối biên giới trên đất liền Việt Nam – Trung Quốc; Quyết định số 1635/QĐ-TTg ngày 31/8/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt kế hoạch đầu tư tổng thể xây dựng kè bảo vệ các chân cột mốc biên giới trên đất liền Việt Nam – Trung Quốc và biên bản các phiên họp của Ủy ban liên hợp biên giới trên đất liền Việt Nam – Trung Quốc, Ban Chỉ đạo 1326 tỉnh đã chỉ đạo các huyện biên giới cùng với chính quyền địa phương phía Trung Quốc tổ chức khảo sát, đàm phán và giám sát trên thực địa về việc triển khai xây dựng các công trình kè bảo vệ bờ sông, suối biên giới, kè chân cột mốc. Kết quả từ năm 2010 – 2015, tỉnh xây dựng 18/21 công trình kè chống xói, lở, bảo vệ bờ và cồn, bãi trên sông, suối biên giới, kè bảo vệ chân mốc.

Sở Ngoại vụ tổ chức phối hợp khảo sát, phát quang đường biên giới đoạn thuộc xã Sì Lờ Lầu (huyện Phong Thổ).

Căn cứ điều 7, Hiệp định về quy chế quản lý biên giới trên đất liền Việt Nam – Trung Quốc, nhằm đảm bảo đường biên giới rõ ràng, dễ nhận biết, làm cho cán bộ và Nhân dân khu vực 2 bên biên giới nâng cao nhận thức, hiểu biết, nắm chắc đường biên giới trên thực địa và thực hiện tốt các văn kiện pháp lý về biên giới, từ năm 2012 đến nay, các cơ quan liên quan phối hợp tổ chức nhiều đợt phát quang đường thông tầm nhìn biên giới với 352,413km.

Kỷ niệm về những chuyến đi khảo sát, phát quang đường biên giới được anh Phùng Thế Tài - Trưởng Phòng Quản lý biên giới (Sở Ngoại vụ) chia sẻ với chúng tôi: “Chúng tôi tổ chức 2-3 chuyến đi khảo sát, phát quang đường biên giới/năm. Mỗi chuyến kéo dài hơn 20 ngày với 1 đoàn trên 10 người gồm cán bộ Sở Ngoại vụ, bộ đội biên phòng, cán bộ xã, dân công. Tôi ấn tượng nhất là chuyến đi qua đỉnh Phu Si Lung (cao 3.053m) ranh giới giữa xã Pa Ủ với xã Pa Vệ Sủ (huyện Mường Tè). Khó khăn lớn nhất trong các chuyến đi dài ngày là khi gặp những cơn mưa rừng bất chợt hay việc xác định nguồn nước uống trên từng chặng đường, tìm chỗ nghỉ chân làm lán ăn ngủ giữa rừng. Bởi vậy, để xác định chuẩn các mốc đường đi thì người tham gia chuyến đi phải có kinh nghiệm đi đường rừng. Ngoài khảo sát, phát quang, khi có dấu hiệu vi phạm ở đường biên mốc giới, chúng tôi đều có những chuyến kịp thời kiểm tra. Vất vả là thế nhưng các cán bộ trong phòng tôi đều đã lần lượt tham gia những chuyến đi ấy”.

Đối với công tác tuần tra đơn phương, lực lượng biên phòng, dân quân, công an xã cũng phối hợp tổ chức tuần tra, quản lý, bảo vệ đường biên, cột mốc theo các văn kiện pháp lý về biên giới 1.954 lần với 13.045 lượt người tham gia (trong đó có 3.048 lượt dân quân, công an xã). Lực lượng các Đồn Biên phòng phối hợp với bộ đội biên phòng khu vực Mông Tự, quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc tổ chức tuần tra song phương các khu vực biên giới 12 lần với 240 lượt người tham gia. Lực lượng quản lý bảo vệ biên giới đẩy mạnh phong trào “Quần chúng tự quản đường biên, cột mốc và giữ gìn an ninh trật tự khu vực biên giới”, thu thập được nhiều thông tin phục vụ kịp thời cho công tác chỉ đạo, đề xuất các phương án phòng ngừa và xử lý các sự kiện xảy ra trên biên giới.

Thực hiện các biên bản của Ủy ban Liên hợp biên giới trên đất liền Việt Nam – Trung Quốc và các văn bản chỉ đạo của Ủy ban biên giới quốc gia – Bộ Ngoại giao về việc di dời mồ mả chôn qua đường biên giới về lãnh thổ bên mình, các ngành liên quan rà soát, thống kê trên địa bàn tỉnh ta có 13 ngôi mộ của phía Trung Quốc nằm trong lãnh thổ Việt Nam hoặc nằm chính giữa đường biên giới. Trong đó 6 ngôi mộ phát hiện năm 2012, 2013, 2015 tại địa bàn huyện Phong Thổ và huyện Mường Tè, 7 ngôi mộ tồn tại trước khi tiến hành công tác phân giới, cắm mốc. Phía Việt Nam không có ngôi mộ nào chôn sang lãnh thổ Trung Quốc hoặc chôn trên đường biên giới. Qua các phiên họp của Ủy ban Liên hợp biên giới trên đất liền Việt Nam – Trung Quốc, các cuộc hội đàm, giao ban của chính quyền địa phương, các phiên họp của đại diện biên giới, phía tỉnh Lai Châu đã nhiều lần thông báo cho phía Trung Quốc về thực trạng những ngôi mộ trên. Đến nay, phía Trung Quốc di dời được 5 ngôi mộ, 1 ngôi mộ tại khu vực gần đường biên giới giữa mốc giới số 33 – 34 phía Trung Quốc dự kiến di chuyển năm 2016, còn 7 ngôi mộ chưa xác định được danh tính và thân nhân do tập quán chôn cất xong không tảo mộ.

Công tác phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới lãnh thổ, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, kiểm tra, giám sát các hoạt động trên biên giới và khu vực cửa khẩu được các cơ quan chức năng, đại diện biên giới và các huyện biên giới thực hiện tốt. Các sự kiện vi phạm Hiệp định về quy chế quản lý biên giới như: xuất, nhập cảnh trái phép; xâm canh, chôn cất mồ mả, khai thác khoáng sản, nổ mìn, gây ô nhiễm nguồn nước, bắt cóc trẻ em, bắn người gây thương tích; xây kè không theo thiết kế đã thỏa thuận, xây dựng công trình trên biên giới không thực hiện đúng trình tự của Ủy ban Liên hợp biên giới trên đất liền Việt Nam – Trung Quốc… sẽ bị các lực lượng chức năng nhắc nhở và trục xuất về bên kia biên giới.

Cùng với tuyên truyền thực hiện tốt các văn kiện pháp lý - cơ sở đảm bảo an ninh khu vực biên giới thì tăng cường đối ngoại Nhân dân khu vực 2 bên biên giới sẽ nâng cao ý thức của Nhân dân, góp phần thực hiện tốt nội dung bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ của Tổ quốc trên địa bàn tỉnh.