Đồng chí Lý Mỹ Ly - Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) huyện Mường Tè đưa chúng tôi đến thăm những trường học ở các bản, các xã đến các trường học ở trung tâm huyện. Nói một cách công bằng, nếu so sánh sự bề thế, khang trang và tiện nghi của những ngôi trường ở huyện biên giới này với các ngôi trường miền xuôi thì quả là khập khiễng. Nhưng nếu nói về chất lượng giáo dục thì có lẽ những người làm công tác giáo dục của huyện hoàn toàn có thể tự hào. Qua trao đổi, chúng tôi được biết, đến nay đội ngũ nhà giáo của huyện 100% đạt chuẩn đào tạo, trong đó trên 40% có trình độ trên chuẩn. Điều này có nghĩa là trình độ của các thầy, các cô ở “nơi con sông Đà chảy vào đất Việt” không thua kém gì mặt bằng chung cả nước.
Giáo viên “đạt chuẩn” là cơ hội rất tốt để ngành Giáo dục huyện Mường Tè xây dựng các trường học đạt chuẩn quốc gia. Theo thông tin từ đồng chí Trưởng Phòng GD&ĐT huyện, đến nay toàn huyện có 8 trường mầm non, 9 trường tiểu học và 4 trường THCS đạt chuẩn quốc gia, trong đó nhiều trường đạt chuẩn ở mức độ rất cao. Trong thời gian tới, ngành Giáo dục huyện đặt ra những mục tiêu là tiếp tục nâng cao hơn nữa chất lượng các trường đạt chuẩn và phấn đấu sẽ có thêm nhiều trường đạt chuẩn.

Lãnh đạo Phòng Giáo dục & Đào tạo huyện Mường Tè động viên giáo viên, học sinh điểm trường Nậm Cấu - Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Bum Tở.

Là huyện miền núi còn nhiều khó khăn nhưng những năm qua công tác xây dựng cơ sở vật chất, kết cấu hạ tầng nói chung và hạ tầng ngành Giáo dục nói riêng luôn được huyện quan tâm, chỉ đạo sát sao. Hình ảnh những ngôi trường lụp xụp mái tranh, vách nứa, hè dột, đông lạnh… của những năm nào giờ đã không còn. Dù thực tế vẫn còn những điểm trường, điểm bản phòng học chưa được “cứng hóa” nhưng cũng đáp ứng cơ bản nhu cầu học tập đảm bảo của thầy và trò. Theo thống kê, đến nay toàn ngành Giáo dục nơi đây có 68,9% phòng học bậc mầm non được xây dựng kiên cố; riêng bậc tiểu học và THCS được kiên cố hoàn toàn, thậm chí không chỉ nơi học mà nơi ăn, nơi nghỉ của các cháu cũng được đảm bảo.
Phải thừa nhận, nhờ làm tốt công tác bán trú, những năm qua, tỷ lệ học sinh ra lớp và tỷ lệ chuyên cần của toàn ngành Giáo dục huyện Mường Tè tăng đáng kể. Dù đã hơn chục năm nhưng chúng tôi không thể quên hình ảnh học sinh bỏ học để rủ nhau đi chơi trò trượt dốc ở một bản thuộc xã Pa Vệ Sủ. Những bộ quần áo tả tơi, những đôi tay cáu đất và những gương mặt lấm lem đã che đi cái hồn nhiên, ngây thơ của con trẻ. Việc các em nghỉ học có nhiều lý do nhưng trong đó phần lớn là do cha mẹ các em cho rằng việc học không những không phụ giúp được gia đình mà còn là gánh nặng. Nhưng từ khi có chính sách bán trú, đến nay tỷ lệ chuyên cần của toàn ngành Giáo dục huyện luôn đạt trên 99%. Tỷ lệ huy động trẻ 5 tuổi ra lớp cũng đạt 99% và nhờ đó huyện đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non trẻ 5 tuổi từ năm 2015. Tỷ lệ học sinh hoàn thành chương trình tiểu học đạt 97%. Những bữa cơm có thịt, những phòng ở ấm áp và nhất là tình thương của “những người đưa đò” dành cho các lứa học trò chính là bí quyết để huyện Mường Tè có được những kết quả này.
Khi giáo dục đã trở thành phong trào, khi cái chữ không chỉ làm sáng cái đầu mà còn no cái bụng thì việc học tập dần trở thành nhu cầu thiết yếu của người dân huyện Mường Tè. Theo thống kê của cơ quan chức năng, đến nay, tỷ lệ người biết chữ trong độ tuổi 15 - 35 đã đạt 95%. Đây là độ tuổi nhanh nhậy với thời cuộc và nhất là trong bối cảnh làn sóng của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ 4 đang ùa đến, họ đã đón nhận rất nhanh. Những chiếc điện thoại thông minh đời mới đã không chỉ là phương tiện giải trí mà còn là phương tiện học tập. Những bài học không đến từ trường, từ lớp mà đến từ các mô hình, các đoạn phim, các hình ảnh hay các bài phân tích đã giúp nhiều thanh niên ở vùng biên viễn này thay đổi cuộc đời. Ấy là nhờ họ biết chữ và công lao ấy thuộc về ngành Giáo dục huyện.
Một năm học nữa chuẩn bị khép lại, các cháu học sinh có thể háo hức với bảng thành tích học tập của mình nhưng như đồng chí Lý Mỹ Ly chia sẻ thì “chuyến đò tới” sẽ còn nặng hơn nữa, bởi tham vọng của ngành không chỉ đơn giản là giúp người dân biết đọc, biết viết mà còn phải biết dùng kiến thức, tri thức, kỹ năng mà nhà trường trang bị, kết hợp, vận dụng với kỹ năng sống của thời đại mới làm đòn bẩy đưa huyện Mường Tè vươn lên.