Chị Dự (bên phải) vận động dân bản xây dựng nếp sống văn hóa mới.

Bản Lở Thàng 1 có hơn 100 hộ với trên 400 nhân khẩu, chủ yếu dân tộc Giáy sinh sống. Nhận thức của một bộ phận người dân hạn chế dẫn đến trong đời sống còn hủ tục, phong tục lạc hậu, ảnh hưởng chất lượng cuộc sống. Trước thực tế đó, chị Dự cùng trưởng bản, các đoàn thể tích cực tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên, nhân dân thay đổi nếp nghĩ, không tảo hôn, hôn nhân cận huyết hay tổ chức đám cưới nhiều ngày, thách cưới cao. Thời gian đầu, có hộ phản đối quyết liệt nhưng nhờ hệ thống chính trị bản vào cuộc cùng sự nhiệt tình, trách nhiệm và kỹ năng “dân vận khéo” của chị Dự, bà con đồng tình thực hiện.
Được biết, không chỉ thường xuyên đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà, nội dung tuyên truyền được chị Dự chuẩn bị kỹ lưỡng, tập trung vào hệ lụy của tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và thách cưới; tuyên truyền, triển khai các chủ trương, chính sách của Nhà nước liên quan trực tiếp đến đời sống nhân dân; vận động dân bản chung sức xây dựng nông thôn mới, xóa nhà tạm, dột nát. Chị Dự lắng nghe, trao đổi, giải đáp những nguyện vọng, ý kiến của nhân dân thuộc thẩm quyền; những kiến nghị không thuộc thẩm quyền được chị tổng hợp, chuyển cấp trên xem xét, giải quyết.
Tại các buổi sinh hoạt chi bộ, họp bản, chị Dự lồng ghép tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là các quy định liên quan đến nâng cao chất lượng dân số, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Trong các lĩnh vực của đời sống, yêu cầu đảng viên tiên phong, nói đi đôi với làm để quần chúng học tập, noi theo; phát huy vai trò của già làng, người có uy tín.
Đến nay, tình trạng tảo hôn trong bản giảm nhiều; đám hiếu, hỉ được các gia đình tổ chức đơn giản, tiết kiệm nhưng vẫn đủ thủ tục, lễ nghi. Riêng việc thách cưới không còn, giảm áp lực về kinh tế cho nhà trai.
Theo lời chị Dự, thay đổi lớn nhất của bản là bỏ tục “cấm bản” vào tháng 3 và tháng 6. Đây là phong tục gây khó khăn cho sinh hoạt, sản xuất và giao thương của bà con. Trước đây, bà con thực hiện “cấm bản” nhằm tránh tiếp xúc với những người ngoài, điều đáng nói là kể cả khi trong bản có người bị ốm cũng không cho cán bộ y tế vào thăm khám. Nghiêm trọng hơn khi có đối tượng xấu, phạm tội trà trộn vào bản lẩn trốn, lực lượng chức năng cũng không thể vào truy bắt, ảnh hưởng đến an ninh trật tự địa phương.
Chị Dự chia sẻ: Làm công tác xã hội đòi hỏi phải tâm huyết, dành nhiều thời gian cho công việc. Tôi luôn tâm niệm, muốn bà con nghe, làm theo, trước hết mình phải nói đi đôi với làm, gần dân, sát cơ sở. Đôi khi, chỉ là câu chuyện khi gặp gỡ ngoài đường, hay trên nương ruộng, hoặc bên lề cuộc họp bản… nếu thật sự chân thành, cởi mở, nói có lí có tình, bà con sẽ hiểu, nhiệt tình hưởng ứng, tự thay đổi.
Song song với tuyên truyền xóa bỏ hủ tục, phong tục lạc hậu, chị Dự tích cực vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, trong đó có cây chè. Hiện, toàn bản có 43ha chè. Qua đó, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo của bản từ 40% (năm 2020) xuống 15% (đầu năm 2025). Kinh tế khấm khá, nhân dân quan tâm nâng cao đời sống tinh thần từ việc tham gia các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, gắn kết tình làng nghĩa xóm. Đồng thời, chung tay bảo vệ môi trường: thu gom, xử lý rác thải; trồng hoa, cây xanh trong khuôn viên nhà ở, nhà văn hóa, đường nội bản. 100% hộ làm chuồng nuôi nhốt gia súc xa khu dân cư.
Những đổi thay hôm nay trên mảnh đất Lở Thàng 1 là minh chứng cho vai trò tiên phong, gương mẫu và trách nhiệm của chị Dự. Do vậy, khi nhận xét về chị, anh Lò A Kín - Trưởng bản Lở Thàng 1 tự hào nói: Chị Dự luôn tận tâm, trách nhiệm và gương mẫu trong công việc chung. Không chỉ vậy, chị còn tiên phong cùng gia đình phát triển kinh tế, xây dựng nếp sống mới. Cấp ủy, chính quyền xã, bản ghi nhận, dân bản cảm phục và trân trọng những đóng góp của chị cho sự phát triển của địa phương.
Những cố gắng, nỗ lực của chị Dự trong công tác và đời sống được các cấp ghi nhận, khen thưởng. Điển hình như chị vinh dự được nhận bằng khen, giấy khen của Ban Dân tộc tỉnh, UBND huyện Tam Đường và xã Thèn Sin (cũ) do có thành tích trong học tập và làm theo tư tưởng, phong cách, đạo đức Hồ Chí Minh; góp phần tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh vùng đồng bào dân tộc thiểu số và xây dựng nông thôn mới tại địa phương.