Thực hiện liên kết sản xuất, các sản phẩm chế biến sâu của Hợp tác xã Nông, Công nghiệp và Thương mại du lịch Than Uyên có thị trường tiêu thụ rộng hơn.

HTX Mý Dao ở khu 1 (xã Sìn Hồ) là một trong những đơn vị điển hình trồng, chế biến dược liệu đem lại hiệu quả kinh tế cao. Trước khi thành lập HTX, các gia đình thành viên chủ yếu trồng đương quy, đẳng sâm, liên đằng hoa nhỏ… theo hình thức tự phát, sản lượng không ổn định, đầu ra bấp bênh, phụ thuộc vào thương lái. Từ năm 2019 đến nay HTX tổ chức lại sản xuất theo quy trình an toàn, các thành viên được tập huấn kỹ thuật, chủ động vật tư đầu vào liên kết với doanh nghiệp để bao tiêu đầu ra. Hiện, HTX bao tiêu sản phẩm cho khoảng 200ha dược liệu tại các xã: Sìn Hồ, Tủa Sín Chải. Một số sản phẩm được sơ chế, đóng gói và tiêu thụ tại điểm bán và cửa hàng trưng bày sản phẩm OCOP trong và ngoài tỉnh như: đương quy khô, trà bông mã đề, táo mèo khô, cao phong tê thấp Mý Dao… Qua đó, từng bước đưa thương hiệu của HTX ngày càng vươn xa, mở ra cơ hội tiếp cận thị trường lớn trong tương lai.
Anh Giàng Xuấn Cường - Giám đốc HTX Mý Dao chia sẻ: “HTX ký hợp đồng liên kết tiêu thụ sản phẩm với doanh nghiệp ở Hà Nội và Ninh Bình, đảm bảo đầu ra ổn định. Đồng thời, chủ động cung ứng vật tư, hỗ trợ kỹ thuật canh tác cho thành viên và hộ dân liên kết. Nhờ vậy, chất lượng sản phẩm nâng lên, tạo uy tín trên thị trường”.
Không chỉ lĩnh vực trồng trọt, mô hình HTX còn được phát triển và hoạt động hiệu quả trong lĩnh vực nuôi thủy sản. Điển hình như: HTX Nông, công nghiệp và Thương mại du lịch Than Uyên (bản Củng, xã Khoen On) mạnh dạn đầu tư 60 lồng nuôi cá trên lòng hồ thủy điện Bản Chát, đồng thời liên kết tiêu thụ sản phẩm từ 65 lồng nuôi cá của các hộ dân địa phương, đạt sản lượng trung bình khoảng 600 tấn/năm. Từ nuôi trồng, HTX đầu tư chế biến sâu thành nhiều sản phẩm giá trị gia tăng như: chả cá, xúc xích cá, viên cá, nước lẩu… và tiêu thụ qua hệ thống 15 doanh nghiệp, siêu thị tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh. HTX đã thu hút 21 thành viên tham gia, tạo việc làm thường xuyên cho 39 lao động với thu nhập bình quân 11,5 triệu đồng/người/tháng. Năm 2024 và 2025, HTX vinh dự nhận Giải thưởng Ngôi sao HTX “CoopStar Awards” do Liên minh HTX Việt Nam trao tặng.
Theo thống kê của Liên minh HTX tỉnh, đến nay, toàn tỉnh có 210 HTX nông nghiệp, thu hút trên 2.350 thành viên, tạo việc làm cho 2.347 lao động. Doanh thu bình quân mỗi HTX ước đạt khoảng 900 triệu đồng/năm; thu nhập bình quân của lao động thường xuyên đạt khoảng 58 triệu đồng/người/năm. Nhiều HTX chủ động chuyển đổi mô hình hoạt động từ tự cung, tự cấp sang gắn với thị trường; mạnh dạn ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, đầu tư máy móc, thiết bị chế biến, bao gói sản phẩm để tăng giá trị sản phẩm và đáp ứng yêu cầu người tiêu dùng.
Ông Bùi Xuân Thu - Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh cho biết: “Xác định HTX là lực lượng nòng cốt tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, những năm qua, tỉnh ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ HTX như: tập huấn kỹ năng quản trị, hỗ trợ giống cây trồng, máy móc sơ chế, thiết bị sản xuất… Đặc biệt, việc kết nối HTX với doanh nghiệp được tăng cường để xây dựng chuỗi liên kết bền vững, đảm bảo đầu ra ổn định cho nông sản”.
Không chỉ là đơn vị tổ chức sản xuất quy mô, các HTX còn góp phần quan trọng thay đổi tư duy, nhận thức của người dân trong sản xuất nông nghiệp. Khi tham gia HTX, nông dân được đào tạo kỹ thuật, biết áp dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất, chuyển từ canh tác truyền thống sang an toàn, theo tiêu chuẩn VietGAP, OCOP… Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình hoạt động của các HTX hiện đối mặt với không ít khó khăn do thiếu vốn đầu tư, năng lực quản lý hạn chế, hạ tầng sản xuất chưa đồng bộ, đầu ra sản phẩm thiếu ổn định. Việc tiếp cận thương mại điện tử và chuyển đổi số còn chậm, thiếu nhân lực có chuyên môn và kỹ năng phù hợp với thị trường hiện đại.
Để HTX tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa nông dân với doanh nghiệp, thị trường, thời gian tới tỉnh cần triển khai đồng bộ các giải pháp. Trong đó, nâng cao năng lực quản trị, hỗ trợ tiếp cận vốn, đầu tư hạ tầng chế biến và bảo quản, thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và giá trị nông sản của địa phương.