Những năm toan tính xâm lược Việt Nam, Mỹ đã phản đối, đàn áp đạo Phật khốc liệt. Trước tình thế nguy cấp, nhiều vị Chư Thánh Tăng Ni vị pháp đã anh dũng tự thiêu thân cũng như các Chư anh linh Thánh Tử Đạo đã hy sinh vì Đạo pháp và đại nghĩa dân tộc.

Một góc triển lãm.

1963 là năm chứng kiến đầy những sự kiện. Chính sự xả thân chiến đấu quả cảm của đạo Phật đã khiến tổng thống Mỹ phải xem lại những gì đang diễn ra tại Việt Nam. Tạo đà tinh thần cho những phong trào đấu tranh của Đảng ta cho đến ngày hoàn toàn giải phóng đất nước sau đó 12 năm.

Triển lãm với hơn 80 bức ảnh diễn ra tại Trung tâm văn hóa Phật giáo Liễu Quán Huế (15 Lê Lợi, TP Huế) từ 17-24/5 do Giáo hội Phật giáo Việt Nam tại Thừa Thiên Huế tổ chức, là hoạt động đầy ý nghĩa khi nhắc lại một thời đạo Phật tại Huế, Sài Gòn và nhiều nơi trên cả nước chiến đấu quả cảm, kiên cường đến thế.

Đặc biệt, đây là lần đầu tiên, những hình ảnh tư liệu đầy xúc động công bố đến đồng bào Phật tử ở Việt Nam nói chung và Huế nói riêng.

Cuộc diễu hành rước Phật từ chùa Diệu Đế lên chùa Từ Đàm (Huế), khi gần đến chùa Từ Đàm thì biểu ngữ được trưng ra trong đoàn rước Phật (8/5/1963).

Đài Phát thanh Huế dưới chân cầu Trường Tiền ngày 8/5/1963- ngày xảy ra cuộc thảm sát các phật tử. Hiện tại địa điểm này đặt đài Thánh tử vì đạo.

Những nạn nhân của cuộc thảm sát này.

Có những em bé còn rất nhỏ tuổi là nạn nhân.

Hàng trăm Tăng Ni bị bắt giữ tại An Dưỡng Địa, khi được thả và đưa về chùa Xá Lợi ngày 20/7/1963.

Biểu tình, tuyệt thực của Tăng Ni và Phật tử diễn ra khắp nơi trên cả nước Việt Nam, tập trung nhiều nhất ở Sài Gòn và Huế.

5 nguyện vọng của Phật giáo Việt Nam, quan trọng nhất là yêu cầu Chính phủ Việt Nam Cộng Hòa thu hồi vĩnh viễn công điện triệt hạ giáo kỳ của Phật Giáo.

Ngày 11/6/1963 (nhằm ngày 20 tháng 4 năm Quí Mão), tại ngã tư Phan Đình Phùng và Lê Văn Duyệt ở Sài Gòn, (nay là đường Cách Mạng Tháng Tám và Nguyễn Đình Chiểu TP HCM, Đại đức Thích Chơn Đức tưới xăng lên đầu và mình hòa thượng Thích Quảng Đức. Sau khi bật lửa tự thiêu, người của hòa thượng Thích Quảng Đức cháy như một ngọn đuốc sống. Lửa vẫn tiếp tục cháy và ngài vẫn an nhiên trong thiền định. Cuối cùng thì ngài từ từ ngã xuống.

Bức ảnh của M.Browne gây xúc động đến mức tổng thống Mỹ John F.Kennedy phải thốt lên “Không một bức ảnh thời sự nào trong lịch sử thế giới lại tạo ra nhiều cảm xúc đến thế!”. Tổng thống đã phải ra lệnh tái lượng giá chính sách đối với Việt Nam và chỉ thị Đại sứ Henry Cabot Lodge qua nhận nhiệm sở ở Sài Gòn.

Đại đức Thích Thiện Mỹ, thế danh Hoàng Miều tự thiêu lúc 10h30’ ngày 27/10/1963 trước nhà thờ Đức Bà Sài Gòn.

HT. Thích Huyền Quang và quả tim bất diệt của Bồ tát Thích Quảng Đức. Sau khi trà tỳ, đốt lại với nhiệt độ 4.000 độ vẫn không cháy.

Cuộc biểu tình của đồng bào phật tử và SV,HS trước chợ Bến Thành Sài Gòn. Cảnh sát chính quyền Ngô Đình Diệm đã bắn chết nữ sinh Quách Thị Trang.

Hàng vạn Tăng Ni và đồng bào Phật Tử ngồi lặng im tuyệt thực cầu nguyện cho sự bình đẳng tôn giáo. Trích trong báo ảnh “Cuộc tranh đấu lịch sử của Phật giáo Việt Nam” của Nam Than, in năm 1964.

Hình ảnh những tăng ni, phật tử đã hy sinh vì đạo phật.

Ngày 18/8/1963 – ngày tuyệt thực tại chùa Xá Lợi, Thượng tọa Trí Quang và Pháp Tri trước sự hân hoan của hàng ngàn Phật tử Sài Gòn.

SV Y khoa chào mừng GS.Phạm Biểu Tâm- ĐH Y khoa được trả tự do sau khi bị bắt.

Cảnh sát chính quyền Ngô Đình Diệm bắt các tu sĩ Phật giáo đưa lên xe, trong khi họ biểu tình đấu tranh đòi bình đẳng tôn giáo – ngày 17/7/1963.

Các tín đồ Phật Giáo đang biểu tình bị quân đội Ngô Đình Diệm ngăn chặn bằng dây kẽm gai. Hai bên đang giành giựt dây kẽm gai.

Cảnh sát chính quyền Diệm đàn áp Phật tử và SV,HS biểu tình giai đoạn 1963 tại thành phố Sài Gòn.

Đoàn biểu tình của Tăng Ni và Phật tử ngồi tại chỗ- khi quân đội và cảnh sát chặn lại trên đường đi, năm 1963 (ảnh của Corbis).