Nếu ngày 1/1/2019, giá xăng dầu vùng 2 như Lai Châu là: 16,540 đồng/lít đối với xăng E5 RON92; 18,100 đồng/lít RON95 thì lần tăng thứ 4 vào ngày 2/5 được điều chỉnh lần lượt là: 21.090 đồng; 22.780 đồng (đây là mức tăng cao liên tiếp lần thứ 3 trong 1 tháng). Gần đây nhất là ngày 17/5 giá xăng đã hạ nhiệt nhưng cũng chỉ giảm được gần 600 đồng/lít với RON 95 và E5 RON92 là 200 đồng/lít.

Khi được chúng tôi phỏng vấn về việc giá xăng “nhảy múa” liên tục trong 5 tháng đầu năm nay, nhiều người dân tỏ rõ sự bức xúc xen lẫn lo lắng vì điều đó làm xáo trộn sinh hoạt gia đình. Chị Phạm Thị Thắm ở tổ 5, phường Tân Phong, thành phố Lai Châu chia sẻ: Mình tôi nuôi 2 con nhỏ, bản thân chỉ làm công nhân, lương ở mức trung bình mà giá xăng tăng nhiều hơn giảm. Chỉ trong 5 tháng mà tăng tới 4 lần, lần nào cũng cao. Trong khi số lần giảm khá nhiều mà có đáng là bao. Cơm có thể ăn ít, tiêu vặt hạn chế nhưng việc đi lại thì không thể tiết kiệm. Vì đó là nhu cầu thiết yếu phục vụ công việc, cuộc sống: đi làm, đi chợ, đưa đón con đi học... Xăng tăng tất yếu kéo theo nhiều mặt hàng tiêu dùng, dịch vụ liên quan tăng theo, khiến kinh tế của gia đình eo hẹp hơn. Tôi thực sự đau đầu khi ngày nào cũng phải tính toán, đắn đo để không thiếu trước, hụt sau.

Còn với anh Tẩn Phù Vản ở bản Trung Hồ, xã Sin Suối Hồ, huyện Phong Thổ, nhiều khi nông sản, phong lan mang về thành phố bán bị ế tính ra không đủ tiền xăng đi lại. Anh Vản tâm sự: Từ bản về thành phố khoảng 30km. Tôi thường xuyên chở vợ về đây bán hàng, có khi chỉ 4 ngày đã hết bình xăng gần 100 nghìn đồng. Rau cải, bí, măng ngâm chua hay phong lan giờ bà con các xã lân cận mang về nhiều nên bán chậm, nhiều hôm chẳng đủ tiền xăng. Nếu giá xăng cứ tăng như thế này mà việc cần đi vẫn phải đi chắc chắn thu nhập của gia đình sẽ giảm.

 Nhân viên Cửa hàng xăng dầu số 15 (Công ty TNHH Một thành viên Xăng dầu Lai Châu) đổ xăng cho khách hàng.

Xăng, dầu tăng kéo theo áp lực tăng hay giữ giá dịch vụ vận tải hành khách, hàng hóa đối với các đơn vị kinh doanh vận tải. Đã có một số đơn vị, cá nhân tăng giá vé cả tuyến đường dài và ngắn. Ví dụ tuyến Lai Châu - Hà Nội và ngược lại tăng từ 300 nghìn đồng lên 350 nghìn đồng; còn tuyến nội tỉnh dù vẫn niêm yết giá nhưng chủ xe đôi khí phải đàm phán với hành khách nếu muốn tăng theo giá xăng, dầu và đồng thời về giá cũ ngay khi có thông báo điều chỉnh giảm, đảm bảo giữ lượng khách ổn định.

Thời gian gần đây, các mặt hàng tiêu dùng có dấu hiệu tăng nhẹ (mặc dù tháng 7/2019 mới chính thức tăng mức lương cơ bản). Lý giải điều này, bà Hoàng Thị Thanh (kinh doanh sạp hàng rau củ tại khu chợ xép thuộc Chợ trung tâm thành phố) khẳng định: Bây giờ, tăng giá các mặt hàng không còn liên quan tuyệt đối đến việc tăng lương nữa mà còn phụ thuộc vào giá xăng, dầu, điện do sự điều chỉnh của liên Bộ Công thương - Tài chính, Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Xăng tăng, điện cũng tăng đương nhiên là giá thành vận chuyển, chi phí sản xuất tăng, trong khi đó, phần lớn nông sản của Lai Châu vẫn nhập từ các tỉnh miền xuôi hoặc lân cận về. Chúng tôi cũng chỉ mong xăng, điện đừng tăng, việc làm ăn của bà con sẽ thuận lợi hơn, nếu thế này sức mua của người dân không còn nhiều như trước nữa.

Điều chỉnh liên tục giá sẽ ảnh hưởng đến việc dự trữ xăng dầu và sản phẩm hóa dầu của đơn vị kinh doanh. Tuy nhiên, theo anh Trần Huy Quyền - Phó Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Xăng dầu Lai Châu, giá cả được áp dụng do liên Bộ Công thương - Tài chính quy định. Đơn vị luôn đảm bảo thực hiện nghiêm túc về thời gian, mức giá điều chỉnh đảm bảo không để gián đoạn thời gian cung ứng các mặt hàng xăng dầu. Công ty có 24 cửa hàng kinh doanh xăng dầu, khí đốt hóa lỏng và các dịch vụ tổng hợp trên địa bàn toàn tỉnh. Đảm bảo quyền lợi cho khách hàng, chúng tôi yêu cầu nhân viên tuyệt đối thực hiện quy định bán hàng đúng giá niêm yết, đúng lượng theo yêu cầu của khách. Có hình thức xử lý, nghiên túc kiểm tra làm rõ hành vi gian lận của nhân viên nếu khách hàng kiến nghị. Đây cũng là cách để chia sẻ với khách hàng khi giá xăng tăng trong thời gian qua.

Tìm hiểu chúng tôi được biết, từ đầu năm 2019 đến nay, mặc dù giá thế giới có xu hướng tăng nhưng liên Bộ đã điều chỉnh chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu liên tục và ở mức cao nhằm giữ ổn định giá bán trong nước trong những giai đoạn nhạy cảm (nghỉ lễ, tết dài ngày, thị trường hàng hóa khác có biến động lớn). Tuy nhiên, việc điều chỉnh giá xăng, dầu liên tục và giá lên nhiều hơn xuống như hiện nay sẽ khiến cuộc sống của Nhân dân, hoạt động sản xuất, kinh doanh của các đơn vị, doanh nghiệp ảnh hưởng rất nhiều. Nhất là khi điều kiện kinh tế - xã hội của tỉnh còn khó khăn.

Thiết nghĩ, giá các mặt hàng thiết yếu tăng hay giảm đều do quy luật cung cầu. Bởi vậy, giải pháp tích cực nhất hiện nay và các hộ gia đình, doanh nghiệp sản xuất phải tự học cách thích ứng. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý làm tốt hơn vai trò, trách nhiệm trong kiểm soát giá cả để bình thị trường, hạn chế tối đa việc tăng giá “ăn theo” xăng, dầu đối với các mặt hàng tiêu dùng và dịch vụ vận tải.