>> Kan Hồ thiếu đất sản xuất - Bài 1: Thực trạng ở Kan Hồ

Những nỗ lực chưa phát huy hiệu quả

Trao đổi với ông Trần Văn Dũng – Giám đốc Ban Quản lý Dự án các công trình nông nghiệp tỉnh chúng tôi được biết, thực hiện nhiệm vụ di dân tái định cư Thủy điện Lai Châu trên địa bàn xã Kan Hồ, Ban đã hoàn thành công tác di dân, tái định cư cho 237 hộ với 1.069 nhân khẩu tại các bản: Sì Thâu Chải, Seo Hay, Nậm Hạ A – B, Nậm Thú vào ngày 31/5/2015. Để giúp người dân chuyển đến nơi ở mới tốt hơn nơi ở cũ, Nhà nước đầu tư hàng trăm tỷ đồng để đền bù giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng các hạng mục: điện, đường, trường, trạm.

Đặc biệt, Ban Quản lý Dự án các công trình nông nghiệp tỉnh đã triển khai thi công hai công trình thủy lợi là Huổi Cưởm có tổng mức đầu tư 35 tỷ đồng phục vụ tưới tiêu trên 40ha đất ruộng, thi công từ tháng 6/2016-9/2017, bàn giao cho UBND huyện Mường Tè tháng 11/2017; thủy lợi Huổi Ngô với tổng mức đầu tư 21,5 tỷ đồng đảm bảo công suất tưới tiêu cho 30ha đất ruộng, bàn giao cho UBND huyện Mường Tè tháng 2/2017. Khi các công trình thủy lợi hoạt động đúng công năng và việc khai hoang ruộng được tổ chức triển khai hiệu quả sẽ đáp ứng được nhu cầu ruộng canh tác và bài toán về lương thực của người dân vùng tái định cư Kan Hồ. Tuy nhiên, do vướng mắc về thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng từ đất lâm nghiệp sang đất nông nghiệp của huyện Mường Tè nên cả hai công trình hiện đang chưa hoạt động và bỏ không từ năm 2017 đến nay.

Không có ruộng, dân bản Seo Hay (xã Kan Hồ) phải làm nương.

Về chuyển đổi mục đich sử dụng đất tại các vị trí cần khai hoang ở Kan Hồ, ông Mai Văn Thạch – Chủ tịch UBND huyện Mường Tè cho biết: Để ổn định cuộc sống người dân tái định cư Thủy điện Lai Châu, UBND huyện đã lập phương án chuyển đổi mục đích sử dụng đất lâm nghiệp sang đất nông nghiệp sau tái định cư tại xã Kan Hồ và ban hành nhiều văn bản đề nghị UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Tài nguyên và Môi trường xem xét, tạo điều kiện cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất để UBND huyện Mường Tè triển khai các bước tiếp theo. Tuy nhiên, UBND huyện đã nhận được văn bản trả lời là chưa đủ căn cứ để tham mưu chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng sang đất sản xuất.

Cũng theo ông Thạch, Chương trình di dân tái định cư Thủy điện Lai Châu tại xã Kan Hồ là dự án thành phần trong triển khai thực hiện Dự án Thủy điện Lai Châu, là công trình trọng điểm quốc gia được Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 193/QĐ-CP ngày 30/01/2011. Theo mục 5 của Chỉ thị 13-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng có quy định không chuyển đổi mục đích rừng tự nhiên hiện có sang mục đích sử dụng khác (trừ các dự án phục vụ cho mục đích quốc phòng hoặc dự án đặc biệt, cấp thiết do Chính phủ quy định). Đây là cơ sở để các sở, UBND tỉnh xem xét, đưa ra những quyết sách đúng đắn để ổn định cuộc sống bà con sau tái định cư tại xã Kan Hồ.

Bao giờ người dân có ruộng?

5 năm chuyển đến nơi ở mới là từng ấy thời gian bà con bản Sì Thâu Chải phải mong đợi đất ruộng để tổ chức sản xuất. Chị Pờ Cố Dữ - Trưởng bản Sì Thâu Chải chia sẻ: “Bản có gần 80 hộ dân với gần 400 nhân khẩu, tất cả đều thuộc diện tái định cư Thủy điện Lai Châu. Hiện toàn bản chỉ có 5 hộ có ruộng với diện tích 1,6ha. Dân bản rất nhiều lần kiến nghị với các cấp chính quyền tổ chức khai hoang chia ruộng cho bà con canh tác để ổn định cuộc sống nhưng vẫn chưa có câu trả lời. Chúng tôi không biết phải đợi đến bao giờ mới có ruộng…?”.

Hai công trình thủy lợi giá trị đầu tư gần 70 tỷ đồng có công suất tưới tiêu cho trên 70ha ruộng bị bỏ không, chưa có ruộng để tưới. Gần 240 hộ dân, trên 1.000 nhân khẩu của các bản tái định cư trên địa bàn xã Kan Hồ vẫn phải vượt sông Đà về nơi ở cũ làm nương, lên rừng lấy măng để mưu sinh... Bà con vẫn kiên trì chờ đợi các cấp có thẩm quyền sớm đưa ra quyết sách để được khai hoang, làm ruộng ổn định cuộc sống. 

Câu hỏi bao giờ bà con vùng tái định cư Thủy điện Lai Châu ở Kan Hồ mới có ruộng canh tác? rất mong được sự quan tâm của các cơ quan chuyên môn, các cấp chính quyền, các bộ, ngành Trung ương sớm có câu trả lời để bà con yên tâm an cư, tập trung xây dựng cuộc sống mới.