Suốt chiều dài gần 10km dọc suối Noong Hẻo, tiếng máy nổ, máy xúc gầm rú cả ngày đêm. Tại khu vực đầu nguồn, thuộc địa phận bản Păng Pí (xã Noong Hẻo) bên cạnh hàng chục những chiếc lán bạt dựng tạm dọc hai bên bờ suối những thiết bị như: máy múc, máy bơm nước, máng đãi vàng các cỡ lớn loảng xoảng, gầm rú.

Nguồn lợi vàng thu hút nhiều người dân trong xã .

Từ khi "vàng tặc" hoành hành, dòng suối như một đại công trường. Khai thác vàng đã làm dòng suối ở đây bị biến dạng, những chiếc máy múc đào sâu xuống lòng suối móc lên những khối đất, đá khổng lồ tạo nên những ụ đất, đá cao ngất ngưởng. Đáng lo ngại hơn sau khi đào bới hết dưới lòng suối, người dân đã bạt núi, đào bới lên những thửa ruộng bậc thang.

Thông tin dòng suối có nhiều vàng sa khoáng đã hấp dẫn nhiều “ông chủ” nơi khác tìm về chiếm từng khúc suối, đầu tư máy móc để khai thác. Họ dùng máy múc múc đất, đá, cát lên máng rồi dùng máy bơm công suất lớn hút nước từ suối lên và sau đó dùng hóa chất cô thành vàng.

Việc khai thác với quy mô lớn của các “ông chủ” đã hấp dẫn hàng trăm người dân trong xã, với các trang thiết bị thô sơ cũng đổ dồn về đây mỗi ngày để mót vàng. Một số người dân mót vàng ở đây cho biết, trung bình mỗi ngày cũng mót được vài phân, bán đi cũng được 100 - 200 nghìn.

Việc đào đãi vàng ồ ạt trái phép diễn ra nhiều tháng nay đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường. Nguồn nước suối nơi đây chảy từ trên dãy Pu Sam Cáp về và đổ ra lòng hồ Thủy điện Sơn La. Việc khai thác trên làm dòng nước đỏ ngầu, sạt lở hai bên bờ sẽ ảnh hưởng đến hàng trăm héc-ta ruộng của người dân. Hóa chất để cô vàng có thể sẽ ảnh hưởng nguồn nước và đến chủ trương nuôi trồng thủy sản vùng lòng hồ của tỉnh.

Không chỉ khai thac dưới lòng sông., nhiều đơn vị còn ngang nhiên đào bới ruộng của người dân.

Thực tế dòng suối Noong Hẻo nằm dọc trục đường giao thông liên xã đi về các xã vùng thấp huyện Sìn Hồ. Điểm khai thác gần nhất cũng chỉ cách trụ sở UBND xã Noong Hẻo hơn 5km, nhưng khi được hỏi vấn đề khai thác vàng sa khoáng trên địa bàn thì lãnh đạo Đảng ủy, UBND xã đều mơ hồ.

Ông Lò Văn Sươi - Phó Chủ tịch UBND xã Noong Hẻo thừa nhận là có thực trạng đào đãi vàng trái phép trên suối Noong Hẻo. Một số đơn vị đã được tỉnh cấp phép đã tới trình báo với chính quyền xã từ trước tết Nguyên đán 2010, tuy nhiên từ đầu năm đến nay chưa có đơn vị nào tới xin đăng ký tạm trú, tạm vắng. Tỉnh cấp phép khai thác nên những tổ chức, cá nhân vi phạm xã không có thẩm quyền để xử lý.

Một đoạn suối Noong Hẻo.

Đem vấn đề trên trao đổi với lãnh đạo UBND huyện Sìn Hồ thì được biết, cũng có một vài đơn vị được cấp phép khai thác thăm dò trên dòng suối này, nhưng hiện có rất nhiều đơn vị, cá nhân khác "nhảy dù" vào khai thác. Huyện đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành và tới đây sẽ tiến hành kiểm tra. Nếu phát hiện những tổ chức, cá nhân vi phạm không phép hoặc khai thác làm ảnh hưởng tới môi trường sinh thái, huyện sẽ có biện pháp xử lý mạnh.

Các cơ quan chức năng, cơ quan quản lý nhà nước chưa quyết liệt vào cuộc đã dẫn đến tình trạng các tổ chức, cá nhân ngang nhiên đào bới, khai thác và đến nay hàng ngày vẫn còn hàng trăm người dân địa phương tham gia đào bới, đãi vàng.