Gần 1 năm nay, tuyến đường Trần Hưng Đạo, đoạn từ cổng Đền Vua Lê Lợi  xuống ngã 3 Rạp Chiếu phim tỉnh, có khoảng trên 100 cây sấu bị nhiễm bệnh rệp, nấm (không xảy ra với các loại cây xanh khác). Biểu hiện ban đầu là rệp, nấm bám chặt dưới mặt lá, hút hết chất dinh dưỡng khiến lá chuyển sang màu đen. Khi lá rụng, côn trùng tiếp tục lan dần ra cành khác, ăn vào thân cây khiến cho cây xù xì, biến dạng và lụi dần. Theo thống kê, có khoảng 4 – 5 cây sấu bị nhiễm không còn khả năng phục hồi.

Anh Nguyễn Văn Lương chỉ cho phóng viên lá cây sấu bị nhiễm nấm, rệp.

Gia đình anh Nguyễn Văn Lương ở Tổ dân phố số 7 (phường Đoàn Kết) là hộ sinh sống tại đây đã lâu năm. Mong muốn có cây xanh tỏa bóng mát trước nhà, đến nay, gia đình anh đã 3 lần trồng cây. 2 cây sấu gia đình trồng từ năm 2007 hiện đã có đường kính gần 30cm đang bị rệp gây hại nặng khiến anh rất xót cho cây. “Cũng như nhiều gia đình khác trong dãy phố, khi chúng tôi trồng cây xuống là chăm sóc, bảo vệ như trồng cây ở khu vườn nhà mình. Đó là chưa kể, vào đêm giao thừa hằng năm, mỗi gia đình phải cắt cử một người trông chừng, phòng có người hái lộc, bẻ cành, làm ảnh hưởng đến cây. Cuối năm ngoái, bệnh nấm, rệp xuất hiện trên lá rồi lan dần đến thân cây. Tôi cùng nhiều gia đình khác phải sử dụng cách chữa dân gian là cạo thân, gốc cây, bôi dầu luyn khử rệp, nấm nhưng cũng chỉ được 1 phần. Quan trọng là nấm, rệp vẫn bám ở các lá cây, rơi xuống người, gây mẩn ngứa, ảnh hưởng sức khỏe người lớn và trẻ em” – anh Lương nói.

Nhớ lại cách đây 4 -  5 năm, khi thị xã Lai Châu (nay là thành phố Lai Châu) thực hiện lắp đường điện ngầm nên hệ thống vỉa hè phải đào xới lên và luồn đường dây trong lòng đất. Khi đó, thành phố yêu cầu đơn vị thi công nếu làm ảnh hưởng cây xanh sẽ bị xử phạt và trồng đền bù. Trong quy ước của các tổ dân phố cũng nghiêm cấm mọi công dân không được phép bẻ cành, phá hại cây xanh, thậm chí cây chết cũng không được phép chặt. Các tổ dân phố đã giao cho mỗi gia đình phụ trách chăm sóc, bảo vệ 1 – 2 cây xanh được trồng tại vỉa hè trước nhà. Đồng thời, lấy đó làm tiêu chí bình xét gia đình văn hóa. Và thực tế, các gia đình đã thực hiện rất tốt. Hệ thống cây xanh chạy dọc tuyến Quốc lộ 4D đi qua phường Đoàn Kết được xem là được trồng lâu năm nhất so với các tuyến phố mới trên địa bàn thành phố Lai Châu, tỏa bóng mát xuống con đường, tạo cảnh quan đô thị. Đường kính của cây xanh nhiều tuổi nhất đến nay khoảng 40cm. Được biết, tại nhiều tuyến phố của thành phố Lai Châu cũng có lác đác một số cây sấu có biểu hiện của bệnh nêu trên.

Tại Điều 17, mục 5 Quản lý cảnh quan và Môi trường đô thị của Quy chế Quản lý đô thị do UBND thị xã Lai Châu ban hành tháng 12/2013 nêu: Mọi tổ chức, cá nhân và hộ gia đình phải có trách nhiệm bảo vệ cây xanh công trình công cộng, không được tự ý chặt hạ cây xanh trái phép (trừ trường hợp khẩn cấp do thiên tai gây ra). Trong trường hợp cần thiết, việc chặt hạ cây xanh phải được UBND thị xã hoặc các cơ quan khác có thẩm quyền cho phép. Chiếu theo các điều, mục trên, các tổ chức, cá nhân đã thực hiện rất nghiêm túc.

Công nhân Công ty Môi trường Đô thị trồng, chăm sóc cây xanh.

Với vai trò là Trưởng ban Bảo vệ Dân phố của phường Đoàn Kết, anh Nguyễn Văn Lương đại diện cho ý kiến của người dân sinh sống dọc 2 bên tuyến đường đã kiến nghị với UBND phường; UBND phường cũng có ý kiến với Phòng Quản lý Đô thị thành phố Lai Châu nhưng nhiều tháng nay vẫn chưa có giải pháp gì để phun thuốc diệt trừ nấm, rệp, cứu cây sấu. Việc người dân vì xót cây mà tự phát chữa bệnh bằng hình thức dân gian sẽ không hiệu quả bởi nấm, rệp đều xuất phát từ lá cây ở trên cao. Nếu can thiệp, phải bằng hình thức phun thuốc diệt trừ và sử dụng xe đặc chủng mới có thể thực hiện được. Do vậy, rất cần sự quan tâm của các cơ quan chuyên môn thành phố Lai Châu vào cuộc.

Được biết, hàng năm tỉnh đầu tư số tiền không nhỏ vào việc chăm sóc, tu bổ, tôn tạo cảnh quan đường phố, bổ sung hệ thống cây xanh tại các tuyến đường, hướng đến xây dựng thành phố Lai Châu thân thiện, xanh – sạch – đẹp. Tuy nhiên, việc chữa bệnh cho cây đến nay vẫn chưa được lưu tâm thực hiện.