Câu chuyện xảy ra vào chiều ngày 29/12, 2 gia đình sống cạnh nhau ở bản Dền Thàng liên tục được người dân đưa tới Phòng khám Đa khoa Mường So trong tình trạng hôn mê sâu, khó thở, tê liệt cơ thể… Người dân trong bản đã rất lo lắng cho số phận của các nạn nhân, song rất may, cả 10 người đã qua cơn nguy hiểm, trở lại trạng thái bình thường và đang bình phục rất khả quan.

Y, bác sỹ Trung tâm Y tế huyện thăm khám cho bệnh nhân Tẩn Vần Thông.

Có mặt tại Trung tâm Y tế huyện, chúng tôi được Bác sỹ Chuyên khoa I, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Đặng Duy Cung cho biết: “Đến chiều 30/12, 10 bệnh nhân nghi trúng độc hoa chuông đã dần hồi phục, lấy lại ý thức và cử động bình thường. Hiện tại, các cơ quan chức năng đang điều tra, làm rõ sự việc ngộ độc của những người dân ở bản Dền Thàng. Tuy nhiên, theo lời của tất cả các bệnh nhân thì ngộ độc có khả năng cao là do loại hoa chuông. Loại hoa được cả 2 gia đình hái về dùng để nấu ăn trong ngày hôm đó”. Các bệnh nhân khi được chuyển tuyến về Trung tâm Y tế huyện đã được các y, bác sỹ nơi đây nhanh chóng chẩn đoán nguyên nhân và xử lý tình huống ở “tốc độ” tối đa. Những thao tác: lấy chỉ số sinh tồn, xử trí ban đầu là truyền dịch (Na 9%, G 5%, ringelactac), rửa dạ dày, dùng lợi tiểu Furocemid 20mg, than hoạt, Methylpresdnisolon 40mg của các y, bác sỹ Khoa Cấp cứu – Nhi tập trung đã giúp các bệnh nhân qua cơn hiểm nguy. Niềm vui đã trở lại trên khuôn mặt của những người thân và bà con trong bản.

Tuy nhiên, phía sau ấy vẫn còn những ánh mắt sợ hãi khi bước giữa ranh giới sinh – tử của 10 người dân này. Trong phòng bệnh lớn nhất của khoa, một số bệnh nhân vẫn phải nằm truyền dịch, các y tá, điều dưỡng liên tục ghé thăm, hỏi han người bệnh. Có 2 đứa trẻ còn đang say giấc khi vừa trải qua sự cố lớn, những người lớn hơn đã tự ngồi dậy nói chuyện hoạt bát, nhanh nhẹn. Sau hồi thở phào nhẹ nhõm, anh Tẩn A Chinh mới dám kể lại: “Cây hoa chuông ở đây thi thoảng mới gặp, hôm trước lên tỉnh, nghe được câu chuyện của mấy người dân, chả biết cố tình trêu đùa hay nói thật nhưng họ bảo cây hoa này chữa được bệnh, nghe vậy, trưa hôm 29/12, tôi đi qua thấy đẹp nên hái về nhà anh trai Tẩn A Quẩy để nấu thử ăn xem thế nào. Sau khi chuẩn bị các món ăn: hoa chuông xào mỡ lợn, cá chim hầm xả ớt lá chanh, rượu trắng, đậu tương rang, cơm trắng, 7 người trong nhà ngồi quầy quần thưởng thức. Anh Quẩy với con bé Tẩn Xa Đèo thấy ăn món hoa chuông mới lạ, ngon, hợp khẩu vị nên gắp khá nhiều, ngay cả chị Phàn Thị Lý, vợ anh Quẩy dù có con nhỏ 5 tháng tuổi cũng thử 1, 2 gắp… không ngờ, chưa đầy 30 phút sau, anh Quẩy (người bị đầu tiên) và 6 người chúng tôi bắt đầu hoa mắt, không nhìn rõ, chóng mặt, chân tay tê, không đứng được, ngã gục xuống đất không biết gì…”.

Còn với trường hợp 3 người trong gia đình anh Tẩn Vần Thông - ở gần nhà anh Quẩy cũng gặp tình trạng như vậy, con gái của anh Thông đi hái hoa về nấu cho cả nhà ăn tối. Khi những nguy hiểm đã qua đi, con gái anh Thông mới kể lại rằng: cô bé thấy anh Chinh cầm hoa chuông đi qua và nói hoa này ăn được, bé liền đi hái 1 nắm và đem về nhà tự xào lên đợi bố mẹ đi làm về cùng ăn. Bữa ăn hôm ấy của gia đình anh Thông chỉ có hoa chuông xào và cơm trắng. Cũng vì lạ miệng và không có gì để ăn thêm nên cả 3 người đều ăn hết số hoa đã xào. Nhưng cũng như gia đình anh Quẩy, cả 3 người đều rơi vào tình trạng ngộ độc. Sự việc không biết sẽ đi đến đâu nếu không có người phát hiện đưa đi cấp cứu kịp thời. Theo lời của em Tẩn Xa Thành – con cả của anh Thông cho biết: “Tầm gần 7 giờ tối, tôi sang nhà bố mẹ chơi, vào nhà thấy bố mẹ và em nằm bất tỉnh trên nền đất, hốt hoảng tôi gọi người đến giúp đưa vào Phòng khám Đa khoa Mường So. Bây giờ tôi vẫn còn thấy sợ…”. 

Câu chuyện ngộ độc hy hữu lần đầu tiên xảy ra trong xã cũng là chuyện xưa nay chưa có ở tỉnh khiến nhiều người không khỏi giật mình. Bởi, theo như chúng tôi biết, trên địa bàn tỉnh, loại hoa này được rất nhiều gia đình trồng trước cửa nhà làm cây cảnh. Nhìn xa, hoa rủ xuống như những chiếc chuông, màu vàng khá đẹp mắt. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, hoa chuông loại cây thân thảo. Đây là loại cây lâu năm rễ mọc ngầm thành cụm dày trong lòng đất. Hoa của loài cây này trông giống như hoa loa kèn. Có hoa màu trắng, vàng nhìn rất đẹp, tuy nhiên phấn hoa có khả năng gây ảo giác. Ngoài tên gọi là hoa chuông thì nó còn được gọi với cái tên là cây "thôi miên" hay "hơi thở của quỷ". Sở dĩ nó có tên gọi như vậy là vì loại cây này chứa chất gây ảo giác scopolamine. Theo các nhà khoa học, một người bình thường chỉ cần uống 1 giọt scopolamine của hoa chuông thì ngay lập tức người này sẽ chuyển sang trạng thái vô thức. Nạn nhân có thể sẽ nghe, làm theo lời người khác sai khiến mà không có bất kỳ phản kháng nào.

Tất cả các bộ phận trên cây hoa đều chứa độc tố nên ai đó lỡ ăn nhầm sẽ bị trúng độc ngay lập tức. Ở dạng nhẹ bệnh nhân ngộ độc có biểu hiện nôn trớ, mệt mỏi, choáng váng… Ở thể nặng nếu không được cấp cứu kịp thời có thể dẫn đến tình trạng suy thận, suy tim cấp, bị ảo giác, hoang tưởng…

Sự việc ở bản Dền Thàng quả thực là câu chuyện buồn vì sự hiểu biết hạn chế của bà con. Đây cũng là cảnh tỉnh cho tất cả mọi người về loại cây hoa này và ý thức của bà con vùng sâu, vùng xa khi thường xuyên vào rừng tìm kiếm các loại cây, con không rõ nguồn gốc, độc tính về sử dụng…