Nhiều nhà dân bị nứt, hư hỏng

Ngôi nhà 2 tầng của gia đình ông Đồng Văn Cư, bản Ngã ba, xã Mường Kim được xây dựng cách đây gần 5 năm, ở phía taluy dương bị nứt chằng chịt trên tường và trần nhà. Ông Cư tâm sự: “Những vết nứt này xảy ra từ khi phía đơn vị thi công cho nổ mìn xây dựng nhà máy thủy điện Mường Kim II. Mỗi khi mưa, nước thấm qua vết nứt dột xuống gây bất an cho cuộc sống gia đình”.

Nhiều nhà dân bản Ngã Ba, xã Mường Kim bị nứt.

Trường hợp ông Cư nằm trong hàng chục hộ thuộc bản Ngã Ba bị nứt nhà, rạn tường. Ông Trần Hoài Nam - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần thủy điện Than Uyên (chủ đầu tư dự án) cho biết: “Sau khi nhận được ý kiến của bà con, Công ty và chính quyền xã đã tiến hành kiểm tra, xác minh tình trạng rạn nứt nhà. Đến nay, 74/76 hộ đã thống nhất phương án đền bù, hỗ trợ, tổng số tiền sẽ đền bù là hơn 3 tỷ đồng”.

Vi phạm hành lang an toàn đường bộ

Theo tìm hiểm phóng viên, công trình nhà máy thủy điện Mường Kim II có công suất 10,5MW do Công ty Cổ phần thủy điện Than Uyên làm chủ đầu tư. Dự án này được xây dựng trên suối Nậm Kim, bản Ngã Ba, xã Mường Kim, huyện Than Uyên và được UBND tỉnh phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 133, ngày 7/2/2018. Tuy nhiên, trong quá trình thi công, Công ty đã xây dựng nhà máy, đập đầu mối sát tà luy âm sát với đường Quốc lộ 32 vi phạm hành lang an toàn giao thông đường bộ. Trước sự việc, Thanh tra giao thông của Sở Giao thông - Vận tải lập biên bản, xử phạt hành chính và yêu cầu dừng thi công do nhà máy, đập đầu mối có vị trí nằm sát Quốc lộ 32. Nhưng Công ty đã phớt lờ và tiếp tục thi công đến nay nhà máy thủy điện Mường Kim II đã phát điện.

Cống dẫn dòng đào xuyên Quốc  lộ 32 và một phần nhà máy vi phạm hành lang an toàn giao thông đường bộ.

Ông Vũ Ngọc Bình - Cán bộ thanh tra Đội thanh tra giao thông số III, Sở Giao thông - Vận tải tỉnh cho biết: “Qua kiểm tra, một số hạng mục thi công lấn vào hành lang an toàn giao thông đường bộ của Quốc lộ 32. Đội đã lập biên bản vi phạm hành chính và ra quyết định xử phạt về các lỗi: Thi công trong phạm vi đất dành cho đường bộ cũng như không có giấy phép thi công và sử dụng trái phép đất của đường bộ làm nơi tập kết vật tư, máy móc. Đơn vị phải chấp hành xin giấy cấp phép mới được thi công, không có chúng tôi sẽ chuyển hồ sở vi phạm sang UBND huyện để tổ chức cưỡng chế, tháo dỡ toàn bộ công trình để bảo đảm hành lang an toàn đường bộ”.

Cũng theo ông Bình: Nghị định số 11 năm 2010 của Chính phủ, quy định về quản lý và bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, tại Điều 15 nêu rõ phạm vi hành lang an toàn của đường cấp V như Quốc lộ 32 có bề rộng tính từ đất của đường bộ trở ra hai bên là 9m. Tuy nhiên, trên thực tế các hạng mục như: công trình hồ đập, hầm dẫn dòng và nhà máy của dự án thủy điện Mường Kim II đều vi phạm hành lang an toàn giao thông.

Hầm dẫn nước xuyên Quốc lộ 32

Thực hiện dự án thi công nhà máy thủy điện Mường Kim II, Công ty Cổ phần thủy điện Than Uyên phải dẫn nước từ suối Nậm Kim (cách nhà máy khoảng 5 km) và phải xây đập đầu mối dẫn nước qua lòng núi rồi xuyên qua Quốc lộ 32 vào trong nhà máy. Nhưng trong quá trình thi công, Công ty không có giấy phép của cơ quan chức năng đồng ý cho làm hầm qua Quốc lộ 32. Do đó, ngày 21/6/2019, cán bộ Đội quản lý đường bộ 5 (Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng cầu đường 3) phối hợp với xã Mường Kim lập biên bản xác nhận các hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng và bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ của đơn vị thi công nhà máy thủy điện Mường Kim II. Trong biên bản nêu Công ty đã tự ý mở đường hầm ngang vào núi tuyến Quốc lộ 32 tại Km 332+200 và vị trí Km 334+180 qua Quốc lộ 32 làm ảnh hưởng tới kết cấu công trình giao thông đường bộ.

Đập đầu mối được chủ đầu tư thi công sát Quốc lộ 32.

Theo tìm hiểu của phóng viên, hiện nay, Công ty Cổ phần thủy điện Than Uyên chưa được cấp phép để công trình thủy điện Mường Kim II đào xuyên ngang Quốc lộ 32. Do dự án chuyển nhượng cho quá nhiều đơn vị và thi công khoan dưới lòng đất nên gây khó khăn cho công tác kiểm tra của lực lượng chức năng. Ngày 12/6/2019, phía Thanh tra Sở Giao thông - Vận tải cũng xử phạt hành chính và yêu cầu tháo dỡ phần vi phạm để trả lại nguyên trạng ban đầu nhưng Công ty đã xin thêm thời gian để xin giấy chấp thuận của Tổng Cục đường bộ Việt Nam.

Tại buổi làm việc với phóng viên, khi được hỏi về các giấy tờ pháp lý của dự án, cũng như các văn bản cấp phép thi công trong hành lang an toàn giao thông, ông Trần Hoài Nam - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần thủy điện Than Uyên không cung cấp và cho rằng, hiện đơn vị đang đi mượn Văn phòng điều hành, sợ thất thoát giấy tờ nên toàn bộ hồ sơ của dự án vẫn để tại văn phòng công ty ở Hà Nội. Tại công trường, hiện nay chỉ có các văn bản, giấy từ liên quan đến khối lượng thi công.

Hiện nay, UBND tỉnh Lai Châu đang thành lập Đoàn liên ngành để kiểm tra, thanh tra công tác xây dựng của Dự án công trình nhà máy thủy điện Mường Kim II. Qua đó, những sai phạm sau nhiều năm của dự án này sẽ được cụ thể làm rõ.