Được cấp mã vùng trồng chè, gia đình anh Đỗ Văn Thắng ở phường Đoàn Kết đã mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm bền vững

Gia đình anh Đỗ Văn Thắng ở phường Đoàn Kết là một trong những hộ có diện tích chè được cấp mã số vùng trồng từ năm 2023. Theo chia sẻ của anh Thắng, trước kia, chè búp tươi chủ yếu bán cho thương lái, giá bấp bênh. Từ khi được cấp mã số vùng trồng, sản phẩm được công ty bao tiêu, giá ổn định hơn, gia đình yên tâm đầu tư chăm sóc. Để được cấp mã số, vùng sản xuất phải tuân thủ nghiêm ngặt từ quy trình canh tác, diện tích tối thiểu, ghi chép nhật ký sản xuất đến sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Hiện, gia đình anh có 25ha chè shan được cấp mã số vùng trồng là VN-12-105-03403-3-24, trừ chi phí mỗi năm thu về hơn 200 triệu đồng.
Tháng 1/2025, Công ty TNHH Một thành viên Trọng Nghĩa ở thôn 17 (xã Tân Uyên) được cấp mã vùng trồng ở bản Tân Bắc (xã Pắc Ta) với diện tích 25ha chuyên trồng các loại rau: đậu hà lan, bắp cải, cà chua, cải thảo, súp lơ.
Chia sẻ với chúng tôi, anh Lê Văn Phượng - Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Trọng Nghĩa cho biết: Cấp mã số vùng trồng không chỉ là điều kiện kỹ thuật mà còn thay đổi tư duy sản xuất của bà con. Nông dân được tập huấn quy trình VietGAP, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng chuẩn, ghi chép nhật ký canh tác. Từng thửa ruộng, vườn cây được gắn mã định danh, khi thu hoạch đều có thể truy xuất ngược lại nguồn gốc. Nhờ vậy, sản phẩm như cà chua, dưa baby, cần tây, các loại rau cải sạch của công ty đã xuất khẩu qua thị trường các nước như: Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc và cửa hàng, siêu thị ở Hà Nội. Trung bình một năm công ty xuất bán 2.000 tấn rau, củ, quả các loại.
Đến nay, tỉnh Lai Châu đã cấp 36 mã số vùng trồng (trong đó có 30 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu và 6 mã số vùng trồng phục vụ nội tiêu) với tổng diện tích trên 3.284ha. Duy trì 21/36 mã vùng trồng với tổng diện tích 2.242,02ha, trong đó 13 mã số vùng trồng chuối (2.098,5ha), 3 mã số vùng trồng chanh leo (56,6ha), 4 mã số vùng trồng chè (61,88ha), 1 mã số vùng trồng rau (25,04ha). Ngoài ra, cấp 20 mã số cơ sở đóng gói, hiện đang duy trì 10 mã số cơ sở đóng gói chuối xuất khẩu. Việc duy trì và mở rộng các mã số vùng trồng không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu còn góp phần nâng cao ý thức sản xuất an toàn đối với nông hộ. Các doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn tỉnh ngày càng chú trọng đầu tư hạ tầng, áp dụng công nghệ cao nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh hướng tới mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững, hiện đại và hội nhập sâu rộng. Từ đó, nâng cao thu nhập cho nông dân và khẳng định vị thế nông sản Lai Châu trên thị trường trong nước và quốc tế.
Tuy nhiên, việc cấp và duy trì mã số vùng trồng cũng gặp không ít khó khăn do Lai Châu là tỉnh miền núi có địa hình hiểm trở, ảnh hưởng đến kiểm tra thực địa, thiết lập, quản lý, giám sát vùng trồng; diện tích sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, chưa hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung quy mô lớn, gắn với thị trường. Sản phẩm nông sản xuất khẩu ít, chủ yếu là xuất thô qua các đầu mối trung gian, do vậy việc thực hiện các yêu cầu về quản lý, truy xuất nguồn gốc sản phẩm chưa được doanh nghiệp và người dân quan tâm. Một số doanh nghiệp và người sản xuất thực hiện liên kết thiếu chặt chẽ, chăm sóc chưa đúng quy trình kỹ thuật, chưa chú ý đến kiểm soát sinh vật hại, việc ghi chép chưa đầy đủ và thường xuyên; công tác duy trì các điều kiện vùng trồng sau khi cấp mã số còn hạn chế.
Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Nguyễn Thành Đồng - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường khẳng định: Cấp mã số vùng trồng là nhiệm vụ trọng tâm trong tái cơ cấu nông nghiệp của tỉnh. Đây không chỉ là yêu cầu bắt buộc để xuất khẩu còn là cơ hội để nâng cao giá trị, xây dựng thương hiệu, góp phần đưa nông nghiệp Lai Châu phát triển bền vững. Vì vậy, thời gian tới, sở sẽ tiến hành rà soát, xác định cụ thể diện tích các vùng sản xuất tập trung. Đổi mới tư duy từ sản xuất đơn lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị, sản xuất đảm bảo an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc. Tăng cường tuyên truyền, phổ biến chủ trương, định hướng về việc cấp và quản lý mã số vùng trồng đến mọi tầng lớp nhân dân trên các phương tiện thông tin đại chúng; hướng dẫn người dân, doanh nghiệp, hợp tác xã nâng cao ý thức, trách nhiệm sử dụng và giữ vững mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, góp phần đảm bảo sản xuất, xuất khẩu nông sản ổn định và bền vững. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và cung cấp thông tin về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói phục vụ công tác kiểm tra, giám sát và truy xuất được thuận tiện.
Giờ đây, trên những nương chè, đồi chuối, vườn chanh leo… nông dân Lai Châu đang dần quen với cách làm mới - sản xuất hàng hóa gắn với thị trường, minh bạch và chuyên nghiệp hơn. Mỗi mã số vùng trồng, mỗi cơ sở đóng gói được chuẩn hóa trở thành điểm tựa vững chắc cho hành trình xây dựng thương hiệu nông sản, đưa sản phẩm vùng cao vươn xa, mang lại giá trị kinh tế cao góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.