Theo thống kê của Trung tâm Y tế huyện, từ tháng 3/2023 tới nay, các trạm y tế trên địa bàn toàn huyện gặp khó khăn trong việc triển khai TCMR. Bởi, trung tâm chỉ tiếp nhận được số lượng vắc-xin ít hơn so với nhu cầu đăng ký (khoảng 30-40% người cần tiêm được tiêm). Chị Phạm Thị Tâm, nhân viên Tổ tiêm chủng, Khoa Kiểm soát bệnh tật, Trung tâm Y tế huyện cho biết: Trước ngày 25 hàng tháng, các xã, thị trấn sẽ rà soát đối tượng đang trong độ tuổi cần TCMR và cho đăng ký mũi tiêm, sau đó gửi về Tổ tiêm chủng của trung tâm. Sau đó, Tổ tiêm chủng tổng hợp làm biểu dự trù vắc-xin, vật tư TCMR thường xuyên, gửi đề xuất lên Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh để xin vắc-xin và sẽ cấp phát theo từng tháng. Tuy nhiên do tình trạng thiếu vắc-xin chung trên cả nước nên tùy từng loại vắc-xin mà tháng có, tháng không. Có tháng có cũng không đủ để đáp ứng nhu cầu đăng ký tiêm.
Các loại vắc-xin thiếu chủ yếu là: 5 trong 1 (giúp ngăn ngừa các bệnh bạch hầu, uốn ván, ho gà, viêm gan B và các bệnh do vi khuẩn Hib gây ra); vắc-xin DPT (phòng 3 bệnh: bạch hầu - ho gà - uốn ván hấp phụ); sởi đơn. Cụ thể, trong 3 tháng: 7, 9, 10, không có vắc-xin để tiêm, chỉ có các tháng: 4, 5, 6, 8, có vắc-xin nhưng không đủ liều tiêm. Đơn cử như tháng 8 có vắc-xin nhưng cũng chỉ có 420 liều 5 trong 1 trong khi đăng ký tiêm 1.138 mũi. Hay như vắc-xin DPT từ tháng 1-3 có 1.080 liều nhưng từ đó tới nay không có vắc-xin để tiêm, trong khi hàng tháng có hơn 800 trẻ 18 tháng tuổi cần phải tiêm. Còn đối với vắc-xin sởi đơn thì trong tháng 9, 10 thiếu vắc-xin nên có 253 trẻ chưa được tiêm.

Cán bộ Trạm Y tế xã Nậm Xe (huyện Phong Thổ) kiểm tra vắc-xin.

Được biết, đứng trước thực trạng thiếu vắc-xin như hiện nay, Trung tâm Y tế huyện linh hoạt khắc phục khó khăn bằng cách, trên cơ sở số lượng vắc-xin được cấp hàng tháng và số lượng đăng ký của từng trạm, trung tâm phân bổ đều cho mỗi địa phương dù không đủ số lượng nhưng đảm bảo có vắc-xin để triển khai tiêm. Chỉ đạo các trạm y tế trên địa bàn đẩy mạnh tuyên truyền, giải thích cho người dân hiểu những khó khăn mà ngành Y tế cả nước đang gặp phải trong công tác TCMR. Kết hợp tư vấn và khuyến khích người dân nếu đến tháng, tuổi tiêm vắc-xin mà thiếu có thể lựa chọn hình thức tiêm vắc-xin dịch vụ tại các cơ sở y tế được cấp phép của Bộ Y tế, Sở Y tế.
Các vắc-xin thiếu hiện nay chủ yếu là để phòng các bệnh: hầu, uốn ván, ho gà, sởi, viêm gan B, các bệnh do vi khuẩn Hib gây ra… và cần phải tiêm đủ liều, đúng thời gian, tháng tuổi theo quy định của Bộ Y tế. Tuy nhiên, việc thiếu vắc-xin gây ra tình trạng tiêm không đủ liều, tiêm gián đoạn không đúng thời gian, tháng tuổi quy định, dẫn đến lổ hổng miễn dịch tiềm ẩn nguy cơ bùng phát các bệnh truyền nhiễm, gây ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe con người, cộng đồng, đặc biệt là ở trẻ nhỏ.
Đến Trạm Y tế xã Nậm Xe để tìm hiểu về vấn đề này, chúng tôi được biết, 10 tháng năm 2023, nhu cầu của xã đối với vắc-xin 5 trong 1 là 162 liều nhưng chỉ được cấp 83 liều; vắc-xin DPT nhu cầu là 260 liều và chỉ được cấp 100 liều.
Anh Hoàng Đức Mười - Phó Trạm trưởng Trạm Y tế xã cho biết: Thiếu vắc-xin nên hàng tháng tới ngày tiêm chủng, chúng tôi sẽ ưu tiên những người tới trước tiêm trước và lựa chọn những cháu nhỏ chưa được tiêm mũi vắc-xin nào tiêm trước để tạo miễn dịch cộng đồng. Tuy nhiên, tiêm chủng trễ và không tiêm đủ thì sẽ có một số trẻ không được miễn dịch vì vắc-xin không phát huy công dụng. Trước mắt không ảnh hưởng, nhưng về lâu dài, nhất là hiện nay diễn biến thời tiết phức tạp, nhiều dịch bệnh có nguy cơ bùng phát, trẻ dễ mắc các bệnh truyền nhiễm nên tiêm vắc-xin là giải pháp hữu hiệu nhất để phòng bệnh. Trong khi thu nhập của người dân còn thấp, tỷ lệ hộ nghèo của xã còn cao, việc lựa chọn tiêm vắc-xin dịch vụ cho con cũng là điều khó khăn. Vì vậy, để đảm bảo sức khỏe cho nhân dân trên địa bàn, phòng chống dịch bệnh lây lan, xã mong muốn các cấp, ngành sớm có giải pháp khắc phục tình trạng thiếu vắc-xin trong TCMR. Qua tiêm chủng sẽ góp phần làm cho hệ miễn dịch của trẻ có khả năng chống lại bệnh trước khi mầm bệnh có cơ hội phát triển, gây bệnh cho trẻ, bảo vệ sức khỏe trẻ và cộng đồng.
Chị Đèo Thị Như ở xã Nậm Xe chia sẻ: Con tôi được hơn 2 tháng tuổi. Vừa qua tôi đến Trạm Y tế xã để tiêm mũi vắc-xin 5 trong 1 nhưng được giải thích là thiếu vắc-xin nên chưa tiêm được, hẹn tháng sau nếu có vắc-xin sẽ tiêm. Nhưng đó chỉ là nếu và không ai chắc chắn được rằng tháng sau sẽ có vắc-xin để tiêm. Trong khi đây là mũi tiêm 5 trong 1 đầu tiên của con tôi mà không có vắc-xin tiêm, tôi rất lo lắng sẽ ảnh hưởng tới hệ miễn dịch, sức khỏe của con. Gia đình cũng không có đủ kinh tế để sử dụng các dịch vụ tiêm vắc-xin mà chỉ trông chờ vào TCMR ở trạm. Tôi rất mong sớm có giải pháp khắc phục tình trạng này.
Trong bối cảnh nhiều dịch bệnh hoành hành như hiện nay thì sớm có vắc-xin theo Chương trình TCMR để những người thuộc diện TCMR được tiêm đúng, tiêm đủ không chỉ là mong muốn của các mẹ có con đang trong độ tuổi cần tiêm chủng mà còn là của các cấp, ngành. Hy vọng rằng vấn đề thiếu vắc-xin sẽ sớm được giải quyết, góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân, phòng, chống các loại dịch bệnh.